اثر اسیدهای آلی و چرخه‌های تر و خشک شدن بر پایداری و توزیع اندازه خاکدانه‌ها در یک خاک آهکی

Abstract

<strong><span lang="AR-SA" dir="RTL">ساختمان خاک و پایداری خاکدانه­ها از ویژگی­های فیزیکی خاک هستند کهبه­صورت مستقیم و غیرمستقیم بر سایر ویژگی­های خاک و رشد گیاه مؤثر می­باشند. این ویژگی­ها تحت تأثیر عواملی مانند نوع و میزان ماده آلی و شرایط رطوبتی خاک قرار می­گیرند. در یک پژوهش گل­خانه­ای به­صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار<span style="text-decoration: underline;">،</span> اثر سطوح صفر، 05/0%، 5/0% و 5 درصد اسیدهای آلی و تعداد 1، 4، 8 و 12 چرخه 10روزه تر و خشکی بر پایداری و توزیع اندازه خاکدانه­ها در یک خاک آهکی بررسی شد. میانگین وزنی قطر خاکدانه­ها با اعمال چهار چرخه تر و خشک شدن در مقایسه با شاهد به­طور معنی­داری (22 درصد) افزایش یافت درحالی­که میانگین هندسی قطر خاکدانه­ها با اعمال 8 و 12 چرخه تر و خشکی به­طور معنی­داری به­ترتیب به­میزان 27 و 23 درصد کاهش یافت. میانگین هندسی قطر خاکدانه­ها با کاربرد اسیدهای آلی به­طور معنی­داری به­میزان 5 درصد افزایش یافت. اعمال 4، 8 و 12چرخه تر و خشکی سبب کاهش معنی­دار </span><span>D₁₀</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> و اعمال 8 و 12 چرخه تر و خشکی سبب کاهش </span><span>D₂₅</span><span lang="AR-SA" dir="RTL">، </span><span> D₃₀</span><span lang="AR-SA" dir="RTL">، </span><span> D₅₀</span><span lang="AR-SA" dir="RTL">، </span><span> D₆₀</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> و </span><span> D₇₅</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> منحنی توزیع اندازه خاکدانه­ها شد. ضریب یکنواختی منحنی توزیع اندازه خاکدانه­ها با اعمال 4، 8 و 12 چرخه تر و خشکی به­طور معنی­داری به­ترتیب به­میزان 13، 15 و 11 درصد افزایش یافت درحالی­که ضریب انحنای منحنی توزیع اندازه خاکدانه­ها با کاربرد 05/0 درصد اسیدهای آلی به­طور معنی­داری به­میزان 6 درصد کاهش یافت. به­طورکلی تر و خشک شدن سبب کاهش برخی شاخص­های توزیع اندازه خاکدانه­ها شد. درحالیکه اسیدهای آلی اثر مثبت معنی­داری بر پایداری خاکدانه­ها نداشته و نتوانستند از تأثیر منفی چرخه­های تر و خشکی بکاهند. هرچند انتظار می رفت کاربرد آنها در مناطقی که خاک در معرض تر و خشکی متوالی است بتواند از اثرات مخرب آن بر ساختمان و پایداری خاکدانه­ها و درنتیجه فرسایش­های آبی و بادی و پیامدهای منفی ناشی از آنها بکاهد.</span><span lang="FA" dir="RTL"> بنابراین پیشنهاد می­شود آزمایش در خاک­های مختلف و با کاربرد مقادیر بیشتر از اسیدهای آلی مختلف انجام شود. </span></strong>