پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش در حوضه آبریز نهندچای با استفاده از مدل ANP و تکنیک GIS

Abstract

این تحقیق با هدف تهیه نقشه پتانسیل وقوع زمین‌لغزش در حوضه آبریز نهندچای واقع در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. برای تهیه نقشه پهنه‌بندی از مدل ANP و تکنیک GIS استفاده شده است. ابتدا لایه‌های اطلاعاتی مربوط به 8 فاکتور مؤثر در وقوع زمین‌لغزش شامل شیب، جهت شیب، ارتفاع، زمین‌شناسی، کاربری اراضی، فاصله از آبراهه، فاصله از گسل و بارش با استفاده از نرم‌افزار Arc­GIS تهیه ‌شد. سپس به‌منظور وزن دهی هر یک از معیارها از نرم‌افزار Super Decisions استفاده شد. بدین صورت که ابتدا مدل شبکه‌ای جهت پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش در این نرم‌افزار طراحی و ارتباطات داخلی و خارجی معیارها مشخص شده و وزن دهی معیارها صورت گرفت. نتایج به دست آمده از تحقیق حاضر نشان داد که وزن معیارهای هشت‌گانه مذکور به ترتیب 064/0، 028/0، 044/0، 296/0، 180/0، 134/0، 054/0 و 196/0 است. درنهایت، با تلفیق این لایه‌ها با توجه به وزنشان، در محیط GIS نقشه‌ی پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش به‌ دست ‌آمد. در نهایت، نقشه پهنه‌بندی در 5 طبقه با پتانسیل خطر زمین‌لغزش خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم تهیه شد. نتایج تحقیق نشان داد که بیش از 40 درصد از مساحت منطقه پتانسیل بالایی از نظر وقوع زمین‌لغزش را دارا می‌باشد که بیشتر منطبق بر مناطق دارای کاربری مرتع، حاشیه آبراهه‌ها و مناطق دارای سازند مارن است. ارزیابی دقت نقشه پهنه‌بندی تهیه ‌شده از مدل ANP با نقاط لغزشی رخ داده در سطح منطقه نشان داد که بیش از 80 درصد لغزش‌ها در مناطق با خطر زیاد و خیلی زیاد اتفاق افتاده است که نشان‌دهنده دقت خوب مدل ANP در تهیه نقشه خطر وقوع زمین‌لغزش در منطقه می‌باشد.<br />