تجزیه و تحلیل خطر زمین‌لغزش با استفاده از مدل‌های ANP و LR در محیط GIS(مطالعه موردی پهنه گسلی قوشاداغ-ارسباران در آذربایجانشرقی)

Abstract

در این تحقیق، حساسیت زمین‌لغزش با استفاده از دو مدل فرآیند تحلیل شبکه (ANP) و رگرسیون لجستیک (LR) در سامانه گسلی قوشاداغ پهنه‌بندی گردید و مناسب‌ترین مدل معرفی شد. جهت این مطالعه از تصویرOLI ماهواره لندست8 و سنتینل2a 2017 استفاده شد. 14 فاکتور مؤثر در وقوع زمین‌لغزش (شیب، جهت دامنه، کاربری زمین، فاصله از گسل و رودخانه و جاده، طبقات ارتفاعی، لیتولوژی، اقلیم، بارندگی، خاک، شاخص رطوبت توپوگرافیک (TWI)، شاخص طول شیب (LS)، شاخص قدرت آبراهه‌ای(SPI)) در محیط GIS آماده شد و در محیط نرم‌افزار Super Decision وزن هریک مشخص گردید و دوباره در ArcGIS نقشه‌های نهایی پهنه‌بندی به دست آمد. در وقوع زمین‌لغزش‌ها، عامل فاصله از گسل و بارش بیشترین و کاربری زمین کمترین نقش را داشته‌اند. وقوع حدود 2/62 و 1/71درصد لغزش‌ها در کلاس‌های خطر زیاد و خیلی زیاد به ترتیب در ANP و رگرسیون لجستیک، نشان‌دهنده دقت قابل قبول نقشه‌های پیش‌بینی شده برای زمین‌لغزش می‌باشد. نتایج ارزیابی صحت روشها با شاخص ROC، نشان داد که درصد مساحت زیر منحنی (AUC) نقشه‌ها، به‌ترتیب در مدل رگرسیون لجستیک 52/85 درصد و در مدل تحلیل شبکه 35/81 درصد با میزان خطای استاندارد062/0 به دست آمدند که هردو نشانگر قدرت پیش‌بینی خیلی خوب همراه با برتری نسبی مدل رگرسیون لجستیک می‌باشد. نتایج مطالعه نشان‌دهنده آسیب‌پذیری بالای مناطق لرزه‌خیز از حرکات دامنه‌ای دارد و ضرورت شناسایی و پایش مخاطرات ژئومورفولوژیکی و مقایسه آنها در قبل و بعد از زلزله و اجرای عملیات محافظتی را بیشتر می‌کند.