بازسازی محیط و آب و هوای دیرینه در ارتفاعات چهل چشمه دیواندره کردستان در طول آخرین دوره حداکثر گسترش یخچالی

Abstract

<strong>ارتفاعات چهل­ چشمه (چل­چه­مه) در دیواندره استان کردستان تعداد زیادی از شواهد یخچالی شامل سیرک­های یخچالی و یخرفت­های دوره­ی پلیئستوسن را در خود جای داده است. میزان ارتفاع خط تعادل در ارتفاعات چهل­چشمه به منظور بازسازی محیط­ و آب و هوای دیرینه در طول آخرین دوره­ی حداکثر گسترش یخچالی با استفاده از بررسی­ های میدانی­، تهیه­ی نقشه­ های ژئومورفولوژی بر مبنای نقشه­ی توپوگرافی 1:50000، استفاده از مدل رقومی ارتفاعی 5/12 متری و به کارگیری روش­های نسبت مساحت انباشتگی به مساحت کل،­ متوسط ارتفاع یخچال­ها (کروسکی) و روش نسبت تعادل مساحت </strong><strong>–</strong><strong> ارتفاع محاسبه گردید. میزان ارتفاع خط تعادل در طول آخرین دوره حداکثر گسترش یخچالی در ارتفاعات چهل­چشمه حدود 2905 متر از سطح دریا برآورده شد. میزان ارتفاع خط تعادل کنونی با استفاده از روش لای و همکاران و استفاده از داده­های هواشناسی 4683 متر از سطح دریا برآورد گردید. با در نظر گرفتن میزان پایین آمدگی ارتفاع خط تعادل به میزان 1778 متر میزان متوسط کاهش دمای سالیانه در طول دوره­ی حداکثر گسترش یخچالی </strong><strong>°</strong><strong>5/11 بوده است. با مقایسه­ی میزان پایین آمدگی ارتفاع خط تعادل و میزان کاهش دمای محاسبه شده با دیگر مطالعات انجام شده در ایران و جهان حداکثر گسترش یخچال­ها در ارتفاعات چهل­چشمه منطبق با آخرین دوره­ی حداکثر گسترش یخچالی در حدود 5/26 الی 19 هزار سال قبل و تحت تاثیر شرایط آب و هوای سرد و خشک بوده است، همچنین در مقایسه با مطالعات رایت و همکاران در یخچال­های ارتفاعات کردستان میزان کاهش دما حدود 12 درجه سانتی­گراد و میزان پایین آمدگی ارتفاع خط بین 1200 - 1800 متر بوده است.</strong> <br />