بازسازی الگوهای فضایی- زمانی از فعالیت جریان مواد با استفاده از روش دندروژئومورفولوژی در حوضه آبریز تنگراه

Abstract

<strong>حوضه آبریز تنگراه واقع در استان گلستان، یکی از زیر حوضه­های رودخانه دوغ، به عنوان یکی از نواحی تحت خطر جریان­مواد شناخته شده است. در سال­های 1380 و 1381 طی یک بارش ناگهانی ، منطقه مورد نظر جریان مواد جبران ناپذیری را تجربه کرده است و خسارات جانی و مالی زیادی را محتمل شده است جهت بازسازی جریانات مواد قدیمی و اثبات وقوع این جریانات در حوضه از روش دندروژئومورفولوژی استفاده گردید، دندروژئومورفولوژی از تغییرات بوجود آمده در ساختار و حلقه­های رشد درختان برای بازسازی زمان و نحوه عملکرد فرایند­های ژئومورفیک استفاده می­کند. بعد از عملیات میدانی و تعیین محدوده مطالعاتی نمونه برداری­های لازم انجام شد. پس از آماده سازی نمونه­ها، سطح نمونه­ها با سمباده نرم صیقل داده شد و شمارش حلقه­ها با میکروسکوپ اندازه­گیری و ضخامت آنها پس از ترسیم روی کاغذ میلیمتری تغییر یافته، با دقت 1/0 میلی­متر اندازه­گیری شد و سال وقوع جریان مواد براساس تغییرات در حلقه­ها و همچنین تعداد حلقه­های رشد یافته در بافت پینه­ای باسازی شد. همچنین مقاطع عرضی از محدوده نمونه برداری شده گرفته شده است که نتایج حاصل از آن حاکی از آن است که بیشترین زخم­های ایجاد شده ناشی از جریان مواد سال 1380 با دبی پیک 64/850 حاصل شده است. با جمع آوری پانزده نمونه برداشتی و تجزیه و تحلیل حاصل از آن مشخص گردید که آنها مربوط به جریانات مواد سال 1380 و 1381 می­باشند. با توجه به بررسی­های انجام گرفته روی نمونه­های گردآوری شده در حوضه آبریز تنگراه و تهیه پرسشنامه جهت تعیین اطلاع از وقوع جریانات مواد رخ داده در دهه­های قبل به این نتیجه رسیدیم که در طی هفتاد سال اخیر جریانات مواد سال­های نامبرده تنها سیلاب­های رخ داده از نوع جریان مواد در این منطقه هستند. </strong>