تحلیل ژئومورفیکی رده-آرایه‌ای ریز شبکه آبراهه‌های پدید آمده در بستر خشک‌شده دریاچه ارومیه

Abstract

کاهش تراز آب دریاچه ارومیه در سال­های اخیر سبب شده که اراضی بخش‌هایی از بستر آن خشک‌شده و فرایندهای ژئومورفیکی به درون بستر آن گسترش یابد. در این پژوهش با هدف بررسی شبکه آبراهه‌های پدید آمده در بستر خشک‌شده دریاچه ارومیه، از مدل تحلیل رده-آرایه‌ای استفاده‌شده است. به این منظور داده‌های وکتوری شبکه آبراهه‌های به‌دست‌آمده از تصاویر ماهواره‌ای، در محیط نرم‌افزار MapViewer با استفاده از روش استرالر رده‌بندی‌شده و نمودار فراداده‌های رده و تعداد آبراهه‌های رده ۱ تا ۶ در نرم‌افزارهای Grapher و Curvexpert ترسیم گردید. با توجه به نتایج میان فراداده‌های رده و تعداد آبراهه‌های رده‌های 1 تا ۶ همبستگی نمائی برقرار بوده و ضریب تعیین میان این دو متغیر در نیمه راست پهنه پژوهش برابر 982/0 و در نیمه چپ 975/0 است و با توجه به بیشتر بودن ضریب همبستگی و تعیین رده و تعداد آبراهه‌ها در نیمه راست، روند تکامل ریخت شناختی آبراهه‌ای تندتر از نیمه چپ است. همچنین همبستگی میان رده و میانگین درازای آبراهه‌های هر دو نیمه از نوع معکوس مربع است و ضریب تعیین میان رده و میانگین درازای آبراهه‌ها در دو نیمه تقریباً برابر بوده و حدود 98/0 می­باشد. تفاوت میانگین درازای آبراهه‌ها در این دو نیمه در روند شتاب افزایشی-کاهشی آن است، به‌گونه‌ای که روند شتاب افزایش و کاهش میانگین درازای آبراهه‌ها در نیمه چپ شدیدتر از نیمه راست می‌باشد.