ارزیابی حساسیت زمین‌لغزش با استفاده از الگوریتم ماشین پشتیبان‌بردار (مطالعه موردی: شهرستان کامیاران، استان کردستان)

Abstract

یکی از انواع فرآیندهای دامنه­ای که هر ساله موجب خسارات جانی و مالی فراوان در بسیاری از نقاط ایران و جهان می­شود، پدیده زمین­لغزش است. شناسایی مناطق مستعد وقوع زمین­لغزش از طریق پهنه­بندی خطر، یکی از اقدامات مؤثر و ضروری در کاهش خطرات احتمالی و مدیریت آن می­باشد. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی حساسیت زمین­لغزش در شهرستان کامیاران با استفاده از مدل ماشین­پشتیبان­بردار می­باشد. در ابتدا، نقشه پراکنش زمین­لغزش با 60 نقطه لغزشی در منطقه مورد مطالعه با استفاده از منابع مختلف ترسیم گردید. پس از آن مکان­های لغزشی، به صورت تصادفی به یک نسبت 70 به 30 برای ساخت مدل زمین­لغزش و اعتبارسنجی آن تقسیم شدند. آموزش و صحت­سنجی تابع RBF از الگوریتم SVM توسط یک پایگاه داده مکانی با مجموع دوازده عامل زمین­لغزش از جمله شیب، جهت شیب، ارتفاع، انحنای شیب، انحنای عرضی شیب، انحنای طولی شیب، شدت تابش خورشید، لیتولوژی، کاربری اراضی، فاصله از گسل، فاصله از جاده و فاصله از رودخانه با توجه به مدل مرجع مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت منطقه مورد مطالعه به پنج کلاس حساسیت بسیار بالا، بالا، متوسط، کم و بسیار کم تقسیم شد. سپس عمکرد این الگوریتم با استفاده از منحنی ROC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می­دهد که سطح زیر منحنی (AUC) با استفاده از مجموعه داده­های آموزشی (970/0) و با استفاده از داده­های صحت­سنجی (882/0) می­باشد. لذا تجزیه و تحلیل نتایج نشان­دهنده آن بود که تابع RBF مدل SVM عملکرد خوبی جهت ارزیابی حساسیت زمین­لغزش در منطقه مورد مطالعه دارد و نتایج به دست­آمده از این پژوهش می­تواند برای برنامه­ریزی کاربری اراضی، کاهش خطرات زمین­لغزش و تصمیم­گیری در مناطق مستعد ­لغزش مفید واقع گردد.