جایگاه قاعده مصلحت در حقوق کیفری ایران

Abstract

احکام کیفری مانند سایر احکام شرعی، همواره تابع مصالح و مفاسدند. بی‌ تردید، یکی از اصلی‌ ترین مؤلّفه‌ های مؤثّر در احکام کیفریِ حکومتی، «قاعده ‌مصلحت» است که خود از عوامل متعدد دیگری تأثیر می‌ پذیرد. قاعده‌ مصلحت مانند برخی قواعد دیگر همچون قاعده‌ «نفی حرج»، در حالت تزاحم، بر ادله‌ احکام اولیه تفوّق دارد. در این نوشتار برآنیم تا ضمن تبیین قلمرو این قاعده در احکام کیفری، به نقش کاربردی و تأثیر مصلحت‌ سنجی در تغییر قوانین جزایی که صبغه‌ شرعی دارد (از لحاظ تقنینی) و همچنین توقف یا تغییر شیوه‌ اجرای بعضی از احکام کیفری (از جنبه‌ اجرایی)، خاصه در مورد حدود بپردازیم.