بررسی واکنش گیاه لوبیا چیتی به مصرف روی در تعدادی از خاک‌های استان مرکزی

Abstract

<strong>آزمون خاک نقش مهمی در مدیریت صحیح مصرف عناصر غذایی در مزرعه دارد. این در حالی است که آزمون­ها می بایست منطقه­ای باشد تا بتواند مبنای توصیه کودی قرار گیرد. لوبیا، با سطح زیر کشت وسیع در استان مرکزی تولید می­شود. در راستای واسنجی منطقه­ای و شناسایی دقیق وضعیت خاک­های استان و با توجه به کمبود اطلاعات در زمینه حد بحرانی روی قابل استفاده در خاک­های زیر کشت لوبیا، این مطالعه به منظور تعیین حد بحرانی عنصر روی انجام شد. 20 نمونه خاک با دامنه وسیع از نظر غلظت روی قابل استفاده و همچنین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی از میان خاک­های مزارع استان انتخاب و پس از آماده سازی در گلخانه، لوبیا چیتی <em>(</em><em>Phaseolus Vulgaris L.) </em>در آنها کشت گردید. آزمایش گلخانه­ای در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. برای بررسی پاسخ گیاه لوبیا نسبت به مصرف کود روی از دو سطح 0 و 10 میلی گرم روی در کیلوگرم خاک استفاده گردید. نتایج نشان داد اثر نوع خاک، مصرف روی و برهمکنش آنها بر پاسخ­های گیاه معنی­دار بود. نتایج مقایسه میانگین مصرف کود، تفاوت معنی­داری از لحاظ تولید ماده خشک، غلظت و جذب کل عنصر روی نشان داد. با روش تصویری کیت و نلسون حد بحرانی روی (با روش عصاره گیری، دی تی پی ا) 8/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک بدست آمد. معادله رگرسیون چند متغییره نشان داد که تغییرات روی قابل استفاده خاک با کربن آلی و کربنات کلسیم معادل خاک­ها ارتباط معنی­دار دارد. همچنین رشد نسبی گیاه با استفاده از مقدار روی قابل استفاده خاک بطور معنی­داری قابل ارزیابی بود. ضریب <em>c</em> در معادله میچرلیخ- بری برای عنصر روی در خاک­های مورد مطالعه 87/0 تعیین شد و حد بحرانی برای دستیابی به رشد نسبی 80%، 85% و 90 درصد به ترتیب 8/0، 95/0 و 14/1 میلی­گرم در کیلو گرم خاک بدست آمد.</strong>