ارزیابی زیست فراهمی روی در ریزوسفر گیاه سورگوم Sorghum bicolor (L.) Moench

Abstract

این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات ریزوسفر سورگوم بر روی قابل استفاده با چهار عصاره­گیر انفرادی در ریشه­دان اجرا شد.دو نمونه خاک با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی نسبتا مشابه و از دو منطقه، نمونه اول از منطقه بدون آلودگی و نمونه دوم ازمجاورت کارخانه کنسانتره روی و سرب تهیه شد.در هر نمونه خاک سه سطح غلظتی روی ( mg kg^-1250، 375 و 500) با توجه به مقدار روی اولیه موجود در خاک اعمال گردید. فضای داخلی ریشه­دان با صفحات توری نایلونی (40 مش) به سه منطقه ₁S (منطقه ریزوسفری)، ₂S (مجاور به ریزوسفر) و ₃S(فواصل دورتر از ریزوسفر) جداسازی شدند و گیاه سورگوم در منطقه ₁S کاشته شد. اثر فعالیت ریشه گیاه بر اشکال زیست فراهم روی شامل قابل عصاره­گیری با آب مقطر، نیترات کلسیم وDTPA معنی­دار بود. مقدار روی به شکل­های (قابل عصاره گیری با DTPA، نیترات کلسیم، آب مقطر) در ریزوسفر (₁S) خاک غیر­آلوده به ترتیب 6/8%، 100% و 130% بیش از توده خاک در سه هفته ابتدایی بود. اگرچه روی قابل استخراج با HNO₃ در این ناحیه تفاوتی با توده خاک نداشت اما در زمان هفت هفته به طور معنی­داری به میزان 10% کاهش یافت. این امر نشان دهنده اثرگذاری فعالیت ریشه سورگوم بر اشکال غیر زیست فراهم­تر [S1] در فواصل زمانی بیشتر (هفت نسبت به سه هفته) می­باشد. افزایش زیست­فراهمی روی در زمان سه هفته در خاک غیرآلوده به طور معنی داری (01/0>p) موجب جذب بیشتر آن توسط گیاه تا 30% شده است. نتایج نشان داد که غلظت و جذب روی در سورگوم با روی عصاره­گیری شده توسط اسید نیتریک در خاک ریزوسفری همبستگی معنی­داری (01/0>p) داشت. بنابراین، روش­ عصاره­گیری اسید نیتریک می­تواند برآوردی مناسب از روی قابل استفاده سورگوم در شرایط افزایش سطوح غلظتیآن باشد.

[S1]با متن انگلیسی مقایسه فرمایید