بررسی کارائی مدل فیزیکی WEPPدر پیش‌بینی رواناب و فرسایش خاک در کاربری دیم در شرایط نیمه خشک

Abstract

<strong>مدل فرآیندی WEPP تمامی متغیرهای اثرگذار در فرآیند فرسایش را بر اساس مفاهیم فیزیکی و به کمک معادلات ریاضی محاسبه می‌کند و جهت شبیه‌سازی این فرآیند در کاربری زراعت کاربرد خوبی دارد. هدف از اجرای این طرح تعیین قابلیت مدل WEPP در تخمین تلفات خاک و تولید رواناب در کاربری دیمزار و تعیین پتانسیل مدل در شبیه‌سازی اثرات عملیات مدیریتی در فرسایش بود. این طرح در کبوده علیا در حوضه آبخیز قره‌سو به مرحله اجرا درآمد. پلات‌های آزمایشی جمع‌آوری رواناب و رسوب به ابعاد 3×10 متر با 3 تکرار در شیب‌های 6، 12، 16 و 20 درصد نصب شد. داده‌های اقلیمی بارندگی و دما با نصب باران‌نگار و دماسنج ماکزیمم و مینیمم ثبات در داخل ایستگاه ثبت و داده‌های سرعت و جهت باد، تشعشع خورشیدی و درجه حرارت نقطه شبنم از ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه تهیه گردید. شبیه‌سازی فرسایش و رواناب با استفاده از نسخه v2008.9 مدل WEPP در هر پلات انجام شد. بررسی نتایج ارزیابی مدل نشان داد که با افزایش شیب دقت برآورد رواناب افزایش یافته است. به گونه‌ای که مقادیر منفی شاخص ناش-­ساتکلیف در دو شیب 6 و 12 درصد و مقادیر مجذور میانگین مربعات خطا (به ترتیب با متوسط 16/3 و 82/4 لیتر) نشان از کارائی پائین مدل در این دو شیب دارد. همچنین مدل در اغلب پلات‌ها، به استثنای پلات‌های شیب 6 درصد، به درجات متفاوتی در برآورد رواناب کم‌برآورد بود. همچنین بیشترین کارائی مدل در برآورد فرسایش در شیب 16 درصد و کمترین کارائی مدل در پلات‌های شیب 20 درصد بود، جائی که خطای کم برآوردی 5/7 کیلوگرم در پلات در سال و شاخص ناش-­ساتکلیف مقدار منفی را نشان داد. </strong>