شناسایی و اولویت‌بندی ریسک‌های بورس کالای ایران: رویکرد تصمیم گیری چندشاخصه خبره‌محور فازی ترکیبی

Abstract

یکی از دست‌­آوردها و توفیقات نظام مقدس جمهوری اسلامی در عرصه اقتصادی، رشد و توسعه کمی و کیفی بازار سرمایه بوده که از نمونه بارز آن، راه‌­اندازی بورس‌های کالایی در کشور است. در حقیقت نیاز به ایجاد بازاری متشکل و سازمان­‌یافته برای تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستیابی به اثرات مثبت این مهم در اقتصاد تولید و مصرف، دولت و مجلس شورای اسلامی را بر آن داشت تا بستر قانونی لازم جهت تاسیس و راه‌اندازی بورس‌­های کالایی را در ایران فراهم سازند. در بورس کالای ایران سازوکار اولویت‌بندی ریسک وجود ندارد و شناسایی جامع ریسک‌ها بسیار حیاتی است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی، خوشه‏‌بندی و اولویت‏‌بندی ریسک‌های بورس کالای ایران است. بدین‌منظور پس از مطالعه ادبیات مربوط به ریسک در بورس کالای ایران، لیستی جامع از تهدیدها و فرصت­‌ها تعیین شدند. سپس جهت وزن­‌دهی شاخص‌های ارزیابی ریسک از تکنیک آنتروپی شانون فازی و جهت رتبه‌بندی ریسک‌ها از تکنیک ویکور فازی استفاده گردید. پس از تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده مشخص شد ریسک‌های سیاسی، مطابقت با شریعت، قانونی و سیستمی دارای اهمیت بالایی هستند. در انتها پیشنهادهایی در راستای مدیریت این ریسک‌ها ارائه گردیده است.