نقش معنویت‌گرایی در رابطه بین ادراک طردشدگی و رفتارهای انحرافی در محیط کار

Abstract

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی­‌گری معنویت­‌گرایی در ارتباط بین ادراک طردشدگی و رفتارهای انحرافی در محیط کار است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان یک شرکت صنعتی در استان اصفهان است. بازه زمانی انجام پژوهش سال 1397 و تعداد کارکنان 170 نفر گزارش گردید. تعداد نمونه از طریق جدول جرسی و مورگان برابر 118 نفر محاسبه گردید. از 118 پرسشنامه توزیع‌شده به روش تصادفی ساده، تعداد 100 پرسشنامه به­‌طور کامل برگشت گردید. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه‌های استاندارد معنویت­‌گرایی (ارتشی، 1389)، ادراک طردشدگی در محیط کار (هیتلان و نوئل، 2009) و رفتارهای انحرافی در محیط کار ( بنت و رابینسون، 2000) استفاده شد. روایی محتوای پرسشنامه‌­ها از طریق متخصصین موضوعی بررسی و پایایی پرسشنامه‌­ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای معنویت‌گرایی 0/65، ادراک طردشدگی 0/84 و رفتارهای انحرافی 0/79 محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده­‌ها با استفاده از نرم‌­افزارهای آماری Spss19 و Amos23 در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت که در بخش آمار توصیفی از مشخصه‌های آماری مانند فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و در بخش آمار استنباطی از آزمون کولموگروف اسمیرنف جهت بررسی نرمالیتی، مدل‌سازی تحلیل مسیر، ضریب همبستگی پیرسون، تی مستقل، تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون‌های تعقیبی استفاده شد. یافته‌­های پژوهش حاکی از آن است که بین معنویت‌گرایی با ادراک طردشدگی و بین معنویت‌گرایی با رفتارهای انحرافی رابطه معکوس، بین ادراک طردشدگی با رفتارهای انحرافی رابطه مستقیم وجود دارد. بین زنان و مردان در ادراک طردشدگی، رفتارهای انحرافی، معنویت‌گرایی تفاوت به­دست آمد، به‌­طوری­که ادراک طردشدگی و رفتارهای انحرافی در مردان بیشتر از زنان و معنویت‌گرایی در زنان بیش از مردان است. بین سه متغیر مورد اشاره براساس سطح تحصیلات تفاوت معنی‌­داری مشاهده نشد. ولی براساس سابقه­ کار تفاوت معنی­‌دار در معنویت­‌گرایی به‌­دست آمد، به‌­طوری که معنویت­‌گرایی در کارکنان باسابقه بالاتر از بیست سال بیشتر از سابقه ­کار کمتر بود.