اولویت بندی عوامل مؤثر بر زمین لغزش و تهیه نقشه خطر آن با استفاده از مدل‌های ارزش اطلاعات و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی: بخشی از حوزه آبخیز هراز)

Abstract

تخریب و استفاده زیاد از منابع باعث ناپایداری دامنه­های طبیعی شده است. بررسی ناپایداری دامنه­ها برای تهیه نقشه­های پهنه­بندی برای شناسایی مناطق مستعد زمین­لغزش و همچنین شناسایی مکان­های امن برای توسعه زیستگاه­ها و سکونت‌گاه­های جدید در آینده مورد توجه برنامه‌ریزان قرار دارد. در ایران بویژه در نواحی شمالی و مسیر جاده هراز، به خاطر شرایط خاص آب و هوایی و فیزیوگرافی همواره در معرض خطر زمین‌لغزش قرار دارد. به منظور تهیه نقشه خطر زمین­لغزش ابتدا با مطالعات میدانی نقشه پراکنش زمین­لغزش حوزه و سپس نقشه عوامل مؤثر بر زمین­لغزش تهیه شد. در مرحله بعد عوامل با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی اولویت­بندی شده و هفت عامل به عنوان عوامل مؤثر انتخاب شد. سپس پهنه­بندی خطر زمین­لغزش در منطقه با استفاده از مدل‌های ارزش اطلاعات و فرایند تحلیل سلسله مراتبی انجام گرفت. نتایج نشان داد که سازندهای شمشک و پادگانه­های آبرفتی، فاصله 500 متری از جاده و 400 متری از آبراهه، سوی شیب باختری، شیب 50-15 درصد، ارتفاع 2100-1500 و کاربری­های مسکونی و باغ-کشاورزی بیشترین حساسیت را نسبت به زمین­لغزش دارند.