بررسی هاله‌های دگرسانی-کانی‌زایی و الگوی پراکندگی مس، مولیبدن، طلا و نقره در کانسار مس پورفیری میدوک، شهربابک، کرمان

Abstract

کانسار مس پورفیری میدوک در استان کرمان و در 85 کیلومتری معدن مس پورفیری سرچشمه واقع است. این کانسار در درون سنگ‌های آتشفشانی ائوسن با ترکیب آندزیت <span style="font-family: Times New Roman;">-</span> بازالت قرار گرفته است. کانی زایی نوع پورفیری همراه با دو توده نفوذی پورفیری کلسیمی- قلیایی (پورفیری <span style="font-family: Times New Roman;">P₁</span> و میدوک پورفیری) به سن میوسن رخ داده است. پنج هاله دگرسانی اولیه در این کانسار شناسایی شده است. پتاسیک غنی از مگنتیت، پتاسیک، پتاسیک-فیلیک، فیلیک و پروپیلیتیک. مرحله اصلی کانی‌زایی شامل کالکوپیریت همراه با انیدریت و مگنتیت در زون دگرسانی پتاسیک و بیشترین شدت کانی‌زایی همراه با توده نفوذی میدوک پورفیری است. سه نوع بیوتیت مختلف: ماگمایی، ماگمایی متأثر از سیالات گرمابی و ثانویه در کانسار میدوک حضور دارد. بیوتیت‌های ماگمایی متأثر از سیالات گرمابی و ثانویه مقادیر <span style="font-family: Times New Roman;">X_Mg</span> بیشتری نسبت به بیوتیت‌های ماگمایی دارند. مقدار <span style="font-family: Times New Roman;">X_Mg</span> این بیوتیت‌ها با مقادیر<span style="font-family: Times New Roman;">Mg/Ti, Si, Al, Mg, K</span> همبستگی مثبت و با مقادیر <span style="font-family: Times New Roman;"> Al* Ti, Fe, Na, Ti</span>همبستگی منفی نشان می‌دهند. تغییرات مس، طلا، نقره و مولیبدن تابع نوع رگه‌ها، هاله دگرسانی و منطقه کانی‌زایی است. ذخیره کانسار میدوک در حدود 170 میلیون تن با عیار میانگین مس (82/0 درصد)، مولیبدن (007/0 درصد)، طلا (<span style="font-family: Times New Roman;">ppb</span> 82) و نقره <span style="font-family: Times New Roman;">ppm)</span> 8/1) است. مقادیر بالای مولیبدن و طلا به ترتیب در زون کانی‌زایی فروشست-اکسیدی، سولفیدی غنی شده، هاله دگرسانی پتاسیک-فیلیک و فیلیک دیده می‌شود. یک ضریب همبستگی مثبت قوی بین مس و طلا در زون دگرسانی پتاسیک غنی از مگنتیت و پتاسیک وجود دارد. بر اساس مطالعات کانی‌شناسی، سنگ‌شناسی، هاله‌های دگرسانی و مقادیر فلزات با ارزش، کانسار مس پورفیری میدوک مشابه کانسارهای مس پورفیری نوع حاشیه قاره‌ای است.