تاریخچه رسوبگذاری، دیاژنز و زمین‌شیمی سازند تله-زنگ،جنوب لرستان

Abstract

توالی کربناتی سازند تله­زنگ به سن ائوسن پیشین- میانی عمدتاً از روزن‌داران کف‌زی بزرگ (مانند نومولیت و آلوئولینا) به همراه ذرات اسکلتی و غیر اسکلتی دیگر تشکیل شده است. در این سازند بر مبنای فراوانی و توزیع روزن‌داران و دیگر اجزای موجـــود در رخــساره­های مخــتلـــف، ژرفای حوضه رسوبی و در نتیجه نوع زیر محـیط حوضه رسوبی دیرینه<br /> (sub-paleoenvironment) تعیین شده است. بررسی رخساره­ها منجر به شناسایی 10 رخساره میکروسکوپی وابسته به 4 کمربند رخساره­ای پهنه کشندی، لاگون، پشته­های سدی و دریای باز شده است. نبود رسوبات دوباره نهشته شده و رخساره­های ریفی، تغییرات تدریجی رخساره­ها و نیز گسترش وسیع پهنه­های کشندی نشان می­دهد که نهشته­های کربناتی سازند تله­زنگ به احتمال قوی در یک سکوی کربناتی از نوع رمپ نهشته شده­ است. با توجه به فراوانی و تنوع بالای روزن‌داران کف‌زی بزرگ در سازند تله­زنگ می­توان برای این نهشته­ها از اصطلاح سیستم رمپ کربناتی حاوی روزن‌داران فراوان استفاده کرد. مقایسه زمین‌شیمی عنصری و ایزوتوپی بین اجزاء زیستی (روزن‌داران کف‌زی) و اجزاء نازیستی (میکرایت) در کربنات‌های سازند تله­زنگ حاکی از شرایط نزدیک تعادلی، تأثیر کم‌تفریق زیست‌شناختی و اثرات جنبشی مانند سرعت رشد و یا عوامل ناشناخته دیگر است، و به همین دلیل مقدار دمای محاسبه شده آب دریا بر اساس سنگین­ترین ایزوتوپ اکسیژن در کربنات‌های زیستی با دمای اندازه­گیری شده نمونه­های نازیستی (میکرایت) تقریباً مشابه است. مطالعات<br /> سنگ‌نگاری و زمین‌شیمیایی نشان می­دهد که نهشته­های کربناتی سازند تله­زنگ تحت‌تأثیر دیاژنز ضعیف جوی در یک محیط دیاژنزی بسته همراه با نسبت پایین تبادلات آب به سنگ (water/rock interaction) قرار گرفته­اند.