ارائه روش‌شناسی تعیین نقاط حفاری اندیس مس نوچون با استفاده از منطق فازی در GIS

Abstract

حجم زیاد نقشه­ها از منابع مختلف، در مقیاس­ها و قالب­های متفاوت و با سلیقه‌های فردی گوناگون و عدم وجود راه‌کارهای مناسب در تلفیق حجم وسیع اطلاعات، تهیه نقشه پتانسیل معدنی را با مشکل مواجه ساخته است. استفاده از علم و فناوری سامانه اطلاعات ‌جغرافیایی، افزون‌بر آن که می­تواند در ساماندهی اطلاعات مربوط به مطالعات اکتشاف ذخایر معدنی مورد استفاده قرار ‌گیرد، توانایی آن را دارد که تهیه و تلفیق لایه‌های اطلاعاتی مختلف را در قالب مدل­های گوناگون، با سرعت و دقت بیشتری انجام داده و به عنوان پشتیبانی برای تصمیم‌گیری‌های فضایی مورد استفاده قرار گیرد. در این مقاله، نقشه پتانسیل معدنی اندیس مس نوچون به منظور تعیین نقاط حفاری تهیه شده است. لایه­های مورد استفاده شامل لایه­های تیپ سنگ­شناسی، ساختار، دگرسانی، نشانه­های کانی­سازی، زون بی‌هنجاری قابلیت شارژپذیری(شارژابیلیته)، مقاومت ظاهری، فاکتور فلزی و بی‌هنجاری عناصر مس و مولیبدن، ادیتیو مس و مولیبدن هستند. پس از آماده‌سازی اطلاعات و تهیه نقشه‌های فاکتور و وزن‌دهی آنها، این نقشه­ها در قالب یک شبکه استنتاجی تلفیق شدند. استفاده تلفیقی از عملگرهای منطق فازی و همپوشانی شاخص در شبکه استنتاجی افزون‌بر مرتفع نمودن نقایص موجود در دیگر مدل­ها، امکان ترکیب قابل انعطاف‌تر نقشه‌های فاکتور را فراهم ساخته است. با توجه به نقشه پتانسیل معدنی تهیه شده، محتمل‌ترین منطقه از نظر وجود کانی­سازی مس پورفیری در بخش شمال­خاوری محدوده مورد مطالعه تعیین شد. در پایان با انطباق گمانه­های اکتشافی با نقشه­های پتانسیل معدنی نهایی، میزان تطابق نتایج بر اساس دو نوع کلاسه‌بندی نقشه پتانسیل معدنی به ترتیب برابر 52/64 و 16/63 درصد برآورد شد. گفتنی است در صورت انجام این مطالعات، پیش از انجام عملیات حفاری و تنها با فرض عدم حفر گمانه­های اکتشافی در مناطق دارای وضعیت ضعیف یا خیلی ضعیف، 26 درصد از گمانه­ها حفاری نشده و حدود 200 میلیون تومان در هزینه‌های حفاری صرفه‌جویی خواهد شد.