تعیین ماهیت میانبارهای ماگمایی گرانیت‌های مجموعه پلوتونیک ملایر با تکیه بر روش‌های ژئوشیمیایی و آماری

Abstract

گرانیت‌های مجموعه پلوتونیک ملایر دارای میانبارهای (انکلاو) ماگمایی با تنوع اندازه، شکل ظاهری، کانی‌شناسی و ترکیب شیمیایی است. تفسیر نمودارهای دو­متغیره ژئوشیمیایی عناصر اصلی و کمیاب با توجه به محتوای بالاتر برخی از اکسیدها <span style="font-family: Times New Roman;">مانندMnO ، TiO₂،MgO ، CaO</span>و <span style="font-family: Times New Roman;"> FeO_t</span> در نمونه‌هایی از میانبارها نسبت به سنگ میزبان و همین طور روندهای خطی مشاهده شده از این اکسیدها و برخی از عناصر کمیاب همچون <span style="font-family: Times New Roman;">Cr، Ni، V</span> نشان­دهندة ماهیت متفاوت و در واقع منشأ مافیک‌تر این دسته از میانبارها (نوع مافیک) نسبت به سنگ میزبان و دیگر میانبارهای فلسیک است. مطالعه ترکیب شیمیایی میانبارها در مقایسه با سنگ میزبان، بهره‌گیری از روش‌های آماری دو و چند­متغیره (رگرسیون دو­متغیره، ضرایب همبستگی، تحلیل خوشه‌ای و تحلیل مؤلفه‌های اصلی) بیانگر تباین مشخص ترکیب شیمیایی بین میانبارهای مافیک با فلسیک و سنگ میزبان و از طرفی شباهت بین میانبارهای فلسیک و سنگ میزبان است. این ویژگی به صورت پراکندگی مشخص بیشتر اکسیدها نسبت به خط رگرسیون و ضریب <span style="font-family: Times New Roman;">R²</span> پایین در رگرسیون دو­متغیره، ضریب همبستگی ناچیز اکسیدهای عناصراصلی و اغلب عناصر کمیاب میانبارهای مافیک در برابر سنگ میزبان، قرارگیری نمونه‌ها در دو گروه متفاوت و مجزا در الگوی شاخه درختی و جهت‌گیری بردار متغیرها و نمونه‌ها در نمودار دو­متغیره تحلیل مؤلفه‌های اصلی <span style="font-family: Times New Roman;">(PCA)</span>قابل مشاهده است و تأیید­کننده روندهای ژئوشیمیایی متف<strong>اوت</strong> مشاهده شده برای عناصر مختلف در میانبار و سنگ میزبان در نمودار‌های دو­­متغیره ژئوشیمیایی (هارکر) است.