شناسایی الگوی خوشه ای رخداد زمین لرزه های پارینه روی گسل گلباف، جنوب خاوری کرمان

Abstract

گستره گلباف در استان کرمان (جنوب خاوری ایران) در سال­های1360 تا 1376خورشیدی شاهد رویداد پنج زمین­لرزه با بزرگای میان <span style="font-family: Times New Roman;"><em>M_w</em> 5.4-7.1</span> بوده است. رویداد این زمین­لرزه­ها در بازه­ زمانی هفده سال نشان‌گر الگوی خوشه‌ای رخداد زمین‌لرزه‌ها روی سامانه گسلی گلباف (گوک) است. در این بخش با بهره‌گیری از رهیافت‌های موجود در دانش‌های ریخت‌زمین‌ساخت و پارینه­لرزه­شناسی نشان داده شده که در گذشته نیز رفتار لرزه­ای این گسل در برخی از بازه­های زمانی الگوی خوشه­ای داشته است. بدین منظور ابتدا بررسی­های دقیق ریخت­زمین­ساختی به روش نزدیک میدان انجام گرفت و با انجام پیمایش به روش <span style="font-family: Times New Roman;">RTK</span> توسط دستگاه <span style="font-family: Times New Roman;">GPS</span> کینماتیک، مدل ارتفاعی رقومی و نقشه توپوگرافی رقومی با دقت بالا از سطح گسیختگی­های ایجاد‌شده در زمین­لرزه­های پیشین تهیه شد. با انجام بررسی­های دقیق روی این مدل­ها، زاویه ریک گسل گلباف نزدیک به 10 درجه برآورد شد که این نشان‌دهنده چیرگی سازوکار راستالغزی آن است و با نتایج به دست آمده از روش­های لرزه­شناسی و مشاهدات خطوط خش­لغز شکل گرفته بر روی سطح گسیختگی­ها نیز هم­خوانی دارد. بر پایه انجام پژوهش­های پارینه­لرزه­شناسی با حفر ترانشه عمود بر راستای گسل گلباف، چهار زمین­لرزه پارینه با بزرگای بیش از <span style="font-family: Times New Roman;"><em>M_w</em> 6.6</span> شناسایی شد. با استفاده از برخی روابط تجربی موجود، بیشینه­ بزرگای کهن­ترین زمین­لرزه پارینه تا <span style="font-family: Times New Roman;"><em>M_w</em> 8.2</span> به دست آمد که این به دور از انتظار است و نشان می­دهد همان­گونه که امروزه در بازه­ زمانی کوتاهی پنج زمین­لرزه روی این گسل رخ داده، در گذشته نیز رخداد زمین­لرزه­ها در برخی از بازه‌های زمانی الگوی خوشه­ای داشته و در مدت زمانی کوتاه چندین زمین­لرزه بزرگ روی داده به گونه‌ای­که فرصت کافی برای نهشته­گذاری و ثبت جداگانه شواهد آنها وجود نداشته است.