تحلیل های مکانی و آماری برای ارزیابی کیفیت کانسنگ در کانسار بوکسیت جاجرم

Abstract

کنترل عیار و تعیین کیفیت کانسنگ همواره یکی از وظایف چالش‌برانگیز زمین­شناسان و مهندسین معدن است. کیفیت ماده معدنی به عوامل بسیاری مانند اندازه و شکل هندسی کانسار، آشفتگی­های زمین­شناسی، بافت و ترکیب کانی­شناسی کانسنگ وابسته است. تعیین عوامل کنترل‌کننده عیار کانسنگ و پیش­بینی مناطق امیدبخش از نقطه نظر اقتصادی و بهره­وری عملیات معدنکاری اهمیت زیادی دارد. هدف از این مطالعه شرح تحلیل­های مکانی و آماری در ارزیابی کیفیت کانسنگ و تشخیص عوامل مؤثر بر عیار در کانسار بوکسیت جاجرم است. با تلفیق داده­های توپوگرافی، زمین­شناسی و زمین­شیمیایی، اثر گسل­ها، ارتفاع و ژرفا روی عیار و مدول که نسبت درصد وزنی Al₂O₃ به درصد وزنی SiO₂ است، ارزیابی شد. نتایج نشان‌دهنده افزایش مقادیر Al₂O₃ و مدول با نزدیک شدن به گسل­هاست. همچنین، این مطالعه نشان‌دهنده تأثیر نداشتن نوع و امتداد گسل­ها بر عیار و مدول است. همبستگی منفی میان ارتفاع و ژرفا با مقادیر Al₂O₃ و مدول نشان از بهبود کیفیت ماده معدنی در مناطق پست و کم ژرفا دارد. به این ترتیب، تلفیق روش­های سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل­های آماری چند متغیره می­تواند در ارزیابی­های زمین- مکانی کارایی بالایی داشته باشد.