بررسی ساختار هم تافت های فریمان و دره انجیر و اهمیت آن در شناخت فرگشت زمین درز تتیس کهن

Abstract

از هم­تافت­های دره­انجیر و فریمان در شمال خاور ایران به عنوان بازمانده­های تتیس­کهن یاد می­شود.دو هم­تافت یادشده در بازه زمانی پرمین- تریاس در همسایگی زمین­درز تتیس­کهن قرار دارند و از این­رو فرگشت ساختاری آن را در خود ثبت کرده­اند. با توجه به شواهد ساختاری و سنگ­شناختی موجود و برخلاف نظرات پیشین که هم­تافت فریمان را یک پانه افزایشی معرفی کرده­اند، به نظر می­رسد هم­تافت­های یادشده آثار به جامانده از یک کمان ماگمایی باشند که در اثر فرورانش تتیس­کهن به زیر توران در زمان پرمین- تریاس شکل گرفته­اند. هم‌تافت فریمان را می­توان به دو بخش بالایی و زیرین تقسیم کرد. دست­کم 2 گامه دگرریختی در بخش بالایی هم­تافت فریمان قابل تشخیص است. گامه دوم دگرریختی با شکل­گیری چین­های پیش<span style="font-family: Times New Roman;">‎</span>روی گسلی همراه و به احتمال با گامه اصلی دگرریختی روی<span style="font-family: Times New Roman;">‎</span>داده در حوضه تریاس آق­دربند در زمان رخداد ائوسیمرین همزمان بوده است. نوع دگرریختی در هم‌تافت<span style="font-family: Times New Roman;">‎</span>های دره­انجیر و فریمان با تقسیم­کرنش مطرح<span style="font-family: Times New Roman;">‎</span>شده برای پهنه ترافشارشی آق­دربند تحت‌تأثیر همگرایی مایل میان ایران و توران در زمان رخداد ائوسیمرین سازگاری دارد.