عوامل موفقیت نهج‌البلاغه در جذب اهل سنت

Abstract

از زمان حیات علی علیه السلام تا امروز افراد زیادی از مذاهب مختلف جذب ایشان و سخنان دلنشین وی شده‌اند و در آثار خود به بهانه‌های مختلف از سخنان علی علیه السلام بهره‌ می‌بردند و یا مجموعه‌ای واحد در سخنان وی نگاشته‌اند. علمای شیعه و اهل سنت قبل و بعد از نهج‌البلاغه تألیفاتی چند در سخنان علی علیه السلام داشته‌اند؛ اما رویکردی که به نهج‌البلاغه در میان شیعه و اهل سنت دیده شده نسبت به هیچ کتاب دیگری مشاهده نشده است. چه عاملی سبب شده است در حالی که بسیاری از این‌ آثار به دست ما نرسیده است و یا متأسفانه به صورت نسخه خطی مانده است، نهج‌البلاغه این چنین مورد توجه خاص مسلمانان چه شیعه و چه سنی قرار گیرد؟ از جمله امتیازاتی که نهج‌البلاغه را میان کتب حدیثی دیگر برجسته کرده و علمای اهل سنت را به سوی آن کشانده است، معیار بلاغت در گزینش سید رضی، ساختار نهج‌البلاغه، موضوعات متنوع و جامع در آن، شخصیت فرامذهبی سید رضی و مقبولیت وی در میان اهل سنت است. از طرفی تألیف و انتشار نهج‌البلاغه در دورۀ تعامل شیعیان و اهل تسنن تأثیر بسزایی در انتشار اولیه آن در میان اهل سنت داشته است.