زمین‏‌شیمی و سنگ‏‌نگاری تودة گرانیتوییدی نوع A چمتو، خاور گیلان، شمال ایران

Abstract

تودة آذرین درونی چمتو با ترکیب گرانیت تا مونزونیت در جنوب املش و در دامنة شمالی البرز باختری رخنمون دارد. برپایة بررسی‌های سنگ‏‌نگاری، تودة آذرین درونی چمتو از کانی‏‌های آلکالی‏‌فلدسپار و پلاژیوکلاز، کوارتز به‏‌همراه بیوتیت، پیروکسن و کانی‏‌های کدر ساخته شده است و بافت‏‌های مختلف گرانولار تا پورفیروگرانولار و به مقدار کمتر بافت‏‌های پرتیتی، گرافیکی و پویی کلیتیک در آن دیده می‏‌شوند. در نمودارهای بهنجارشده به ترکیب کندریت، ترکیب سنگ‏‌های گرانیتوییدی بررسی‌شده موازی، خطی و همگن است و غنی‏‌شدگی مشخصی از عنصرهای خاکی کمیاب سبک (LILE) به‏‌همراه آنومالی مشخص و منفی Ti و آنومالی نسبتاً منفی Ta نشان می‏‌دهد. همة نمونه‏‌ها ویژگی‏‌های گرانیتوییدهای درون‏‌صفحه‏‌ای را نشان می‏‌دهند. به‌طورکلی، همة داده‏‌ها نشان می‏‌دهند تودة آذرین درونی چمتو هنگام فرورانش پوستة اقیانوسی جنوب دریای خزر و به‌دنبال فعالیت یک پشتة فرورانده‌شده اقیانوسی به‌سوی جنوب در رژیم کششی فرافرورانشی و پیدایش پنجره در تختة فرورونده پدید آمده است. رویداد رژیم زمین‏‌ساختی پنجره در تختة فرورونده بالاآمدگی سست‏‌کره و ماگماتیسم آلکالن OIB در منطقه را در پی داشته است و در ادامه گرانیتویید نوع A1 و پرآلکالن چمتو از جدایش بلورین خاستگاه ماگمایی OIB پدید آمده است.