سنگ‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ‌های آذرین در محدوده پدگی (جنوب زاهدان، پهنه جوش‌خورده سیستان)

Abstract

محدودة پدگی در بخش جنوبی پهنة جوش‌خوردة سیستان جای دارد. در این محدوده، سنگ‌های آذرین الیگو-میوسن به شکل با‏‌‏‌تولیت استوک و دایک در سنگ‌های فلیش‌گونة ائوسن نفوذ کرده‏‌اند. فلیش‌های منطقه ‏‌بیشتر شامل شیل، ماسه‌سنگ و سیلت‌ستون و فیلیت دگرسان شده هستند. ترکیب باتولیت در این محدوده بیشتر گرانودیوریت گرانولار نوع I است. استوک بیشتر دربردارندة داسیت و فازهایی از گرانودیوریت پورفیری، کوارتزدیوریت پورفیری، کوارتزمونزونیت پورفیری و آندزیت است. دایک‏‌ها فاز ماگمایی پایانی هستند و روند شمال‌خاوری- جنوب‌باختری، بافت پورفیری و ترکیب سنگی داسیت تا آندزیت نشان می‌دهند. سنگ‌های آذرین در پدگی بیشتر سرشت ‌کالک‌آلکالن پتاسیم بالا و متاآلومینوس دارند و به کمان ماگمایی حاشیة قاره و پس از برخورد متعلق ‌هستند. عنصرهای فرعی و خاکی کمیاب که به‌ترتیب به ترکیب گوشتة اولیه و کندریت به‌هنجار شده‏‌اند نشان می‏‌دهند LREE و LILE نسبت به HREE و HFSE غنی‌شدگی بیشتری دارند که این ویژگی از ویژگی‌های سنگ‌های مرتبط با کمان آتشفشانی است. با توجه به بررسی‌های زمین‌شیمیایی، خاستگاه سست‌کره‌ای و سنگ‌کره‌ایِ غنی‌شده و گارنت‌دار با ذوب‌بخشی کمتر از 5% به‌عنوان خاستگاه ماگمای مادر نمونه‌های پدگی در نظر گرفته می‌شود که از ژرفای 80 تا 100 کیلومتری سرچشمه گرفته است.