بازخوانی نقش بقعات متبرکه و رقبات وقفی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی در بازآفرینی حیات تاریخی - فرهنگی شهر مشهد مطالعه موردی؛ گنبد خشتی

Abstract

وقفیات و رقبات شهری یکی از فضاهای با ارزش شهراسلامی و تجلیگاه ارزش های والای انسانی در این گونه شهرهاست که تحت تأثیر جهانبینی دینی و مذهبی، نقشی مهم در پایدار ساختن منابع موجود، جذب سرمایه گذاری ها، نوسازی بافت، بازگشت حیات اجتماعی به محدوده و جلوگیری از تخریب اثار تاریخی و فرهنگی نیز برخورداراست. در کلانشهر مقدس مشهد و به واسطه وجود موقوفات و رقبات وقفی گسترده در این شهر بویژه در محدوده پیرامونی حرم مطهر؛ رویکرد «بازآفرینی حیات مدنی و تاریخی-فرهنگی محدوده بافت پیرامون حرم با اتکا به بقاع متبرکه و رقبات وقفی» اخیرا مورد توجه مدیریت سازمان مجری طرح نوسازی و بهسازی بافت شهری مذکور قرار گرفت. در این مقاله، ایده و راهبرد بازآفرینی بقعه امام زاده سید محی الدین محمد (معروف به گنبد خشتی) و در محدوده پیرامونی حرم مطهر رضوی با هدف تدوین برنامه تبدیل به احسن رقبات وقفی واقع در محدوده طرح نوسازی و بهسازی با اولویت حوزه دخالت مستقیم، مورد تحلیل و بررسی قرار خواهد گرفت. نتایج این بررسی نشان داد تحقق فرایند بازآفرینی در این طرح موقوف به ایجاد شرکت یا صندوق عمران و نوسازی با مشارکت ذینفعان بخش عمومی، بخش دولتی و بخش خصوصی اعم اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی، شرکت عمران و مسکن سازان ثامن و شهرداری منطقه ثامن و مشارکت کنندگان بخش خصوصی با رویکرد برد –برد– برد امکان پذیر خواهد بود.