مکان یابی بهینه بیمارستان با استفاده از رویکرد ترکیبی ANP و GIS در محیط فازی (مطالعه موردی: شهر اراک)

Abstract

کاربری های بهداشتی - درمانی از کاربری هایی هستند که در صورت مکان یابی نادرست، علاوه بر ضرورت های اقتصادی و مالی که به همراه دارد، ممکن است ضررهای جانی غیرقابل جبرانی را در پی داشته باشد. مکان جغرافیایی جزء اصلی دسترسی به خدمات پزشکی است. بنابراین اهمیت مکان یابی بهینه و مناسب این نوع کاربری دوچندان می شود. در مقاله حاضر تلفیقی از قابلیت های GIS و مدل ANP در محیط فازی به منظور مشخص کردن مکان های بهینه جهت استقرار بیمارستان در استان مرکزی، شهر اراک انجام شد. به این منظور، در ابتدا معیارهای موثر و مناسب جهت مکان یابی بیمارستان باتوجه به موقعیت و شرایط مکانی و جغرافیایی اراک، منابع بیمارستانی، کارشناسان و کتب و مقالات انتخاب و سپس در حالت فازی وزن دهی شدند و نتایج حاصله با روش GIS در حالت فازی توسط 5 عملگر فازیAND ،OR ،SUM ،PRODUCT، GAMMA در محیط ArcGIS ترکیب شدند. در نهایت با توجه به نتایج بدست آمده از 5 عملگر فازی، معیار دسترسی که بالاترین وزن را به خود اختصاص داده بود، برای یافتن مکان مناسب استقرار بیمارستان در اولویت قرار گرفت و مکان هایی مشخص شدند که در درجه اول کمترین فاصله را با راه ها و شریان های اصلی (دسترسی) جهت دسترسی سریع و آسان به مراکز بیمارستانی داشته و همچنین دسترسی به این مکان ها (مراکز بیمارستانی) در کوتاه ترین زمان انجام می شود.