ایران و مسأله هرات و قندهار در دورۀ قاجار )طی سال‌های 1856-1794 م.)

Abstract

با روی کار آمدن قاجارها بر مسند قدرت، تعاملات و منازعات ایران با افغانستان وارد مرحله جدیدی شد. این پژوهش به بررسی چرائی تمرکز، توجه و نوع نگاه پادشاهان قاجار به افغانستان با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی پرداخته است. می‌توان گفت که پادشاهان قاجار از آغاز زمامداری توجه ویژه‌ای به افغانستان داشتند. پژوهش حاضر به بررسی علل آن اختصاص دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تا زمان جدایی افغانستان از ایران، دولت قاجاریه با سه انگیزه به آن منطقه توجه داشت: 1) نگاه سیاسی حاصل از کوشش برای احیاء امپراتوری صفویه با هدف کسب اقتدار و مشروعیت سیاسی؛ 2) نگاه مذهبی- فرهنگی برای دفاع از مسلمانان و به ویژه شیعیان در برابر امیران ستمگر افغانستان با هدف کسب اقتدار و مشروعیت مذهبی؛ 3) نگاه امنیتی به سبب تهدیدهای قبایل افغان برای جدایی‌طلبی از ایران با هدف حفظ وحدت قلمرو سرزمینی ایران