ریشه‌های کاپیتولاسیون در ایرانِ پیش از عهد قاجاریه

Abstract

پیش از دوره قاجار و به‌ویژه دوره صفویه، خصومت با عثمانی، وجود کشورهای استعمارگر مانند پرتغال در خلیج فارس و ضعف نیروی دریایی از یک سو و همچنین توسعه‌طلبی عثمانی در اروپا و نیاز اروپائیان به متحدی برای کاهش فشار از سوی دیگر، باعث گسترش روابط ایران و اروپا شد. در این میان، با گسترش تجارت اروپائیان در ایران و تلاش هر چه بیشتر ایرانیان برای رونق تجارت و بهره بردن از نیروی دریایی اروپا، امتیازاتی به آنان تعلق گرفت که در بین آنها امتیاز کاپیتولاسیون قابل ملاحظه است. این پژوهش کاپیتولاسیون در ایرانِ پیش از عهد قاجاریه و همچنین پیامدهای آن را بررسی خواهد کرد.