رویکرد ایرانیان سدة بیستم به الگوی ژاپنی در روند مدرن‌سازی* (با تکیه بر مدرن‌سازی آموزشی و آموزش زنان)

Abstract

<strong><em>رویکرد ایرانیان به ژاپن به عنوان الگوی شرقی و نمونه موفق مدرن‌سازی در سدة بیستم، دلایل متعددی دارد. بخشی از این دلایل مربوط به پیشینه‌ و سوابق مطلوب این الگو در ذهن ایرانیان سدة نوزده و برخی دیگر مربوط به وجوه اشتراک و همسانی‌هایی است که این دو جامعه را به هم پیوند می‌داد. در کنار این دلایل، تاثیر لطمه‌های ناشی از تکاپوهای استعماری کشورهای غربی ـ که منجربه بروز احساسات شدید بیگانه هراسی به‌ویژه در مورد روس و انگلیس شد ـ نیز درخور توجه است. مقالة حاضر ضمن بررسی علل این رویکرد، با تاکید بر مدرن‌سازی آموزشی و آموزش زنان، بازتاب آن را در جراید و افکار عمومی نمایان ساخته است. در این بررسی نشان داده شده است که نخبگان فکری سیاسی در رویارویی بااین الگو صرفاً به بیان مصادیق پیشرفت‌های ژاپن در عرصه‌های مختلف پرداخته‌اند و از تبیین و واکاوی علل ترقی غفلت ورزیده‌اند.</em></strong>