نگرش محمدامین رسول‌زاده راجع به مداخلۀ قوای روس در ایران (ربیع الأول- جمادی الأول 1327ق.)

Abstract

از پدیده‌های تأثیرگذار بر مشروطیت ایران، ورود قوای روس به شمال و شمال غربی کشور در دوره استبداد صغیر است. آنان در ربیع الاول 1327ق. وارد رشت شدند و یک ماه بعد تبریز را اشغال نمودند. این مداخله در شهرها، واکنش پشتیبانان مشروطیت از جمله محمدامین رسول‌زاده را برانگیخت. وی که از سوی روزنامۀ <em>ترقی</em> در ایران حضور داشت، گزارش‌هایی از ورود قزاقان به باکو منتشر می‌کرد. با توجه به اهمیت این مداخله در نگرش وی، پرسش اصلی این است که از نظر رسول‌زاده، مداخلۀ نظامی قوای روس چه تأثیری بر روند مشروطیت ایران می‌گذاشت؟ جهت پاسخ، با استفاده از روش تحلیل محتوا، گزارش‌های رسول‌زاده در روزنامۀ <em>ترقی</em> را مورد توجه قرار داده‌ایم تا به دیدگاه وی در بارۀ مداخلۀ روس‌ها در دو شهر رشت و تبریز و پیامدهای آن در بستر تاریخی موردنظر دست بیابیم.