تبیین اقدامات پیش‌گیرانه ناجا درکاهش آسیب‌پذیری‌های ناشی از زلزله (موردمطالعه: شهرستان‌های غرب استان تهران)

Abstract

زلزله به‌عنوان یکی از بلایای طبیعی غیرقابل پیش‌بینی است، اما تجربیات سال‌های متوالی در جای‌جای دنیا پیامدهای ناشی از وقوع زلزله را تا حدی قابل پیش‌بینی کرده است. با توجه به اهمیت سازمان‌ها و نقش آنها در تمامی ابعاد زندگی پیچیده امروز، مدیریت بحران این رسالت را به‌عهدۀ برخی سازمان‌ها سپرده است که مهم‌ترین آنها نیروی انتظامی است. سازمان ناجا حافظ برقراری امنیت در همه زمان‌ها به‌ویژه مواقع بحرانی است. امروز دانش بشر در مدیریت بحران به‌حدی رسیده است که می‌تواند با پیش‌بینی و انجام اقدامات پیش‌گیرانه نقش مهمی را در کاهش آسیب‌پذیری در مواجهه با پدیده‌ای چون زلزله داشته باشد. این پژوهش با هدف شناسایی اقدامات پیش‌گیرانه برکاهش آسیب‌پذیری در مقابل زلزله توسط فرماندهی ویژه غرب تهران انجام گرفته است. این پژوهش برای پاسخ‌دادن به این سؤال صورت پذیرفته است که آیا اقدامات پیش‌گیرانه ناجا در کاهش آسیب‌پذیری‌های ناشی از بحران طبیعی زلزله (با تأکید بر فرماندهی انتظامی ویژۀ غرب استان تهران) مؤثر است؟ در این پژوهش توصیفی- پیمایشی پس از بررسی نظری متغیرهای آموزش، ذخیره‌سازی تدارکات و کمک‌های اولیه، ایجاد هماهنگی سازمان‌های ذی‌ربط با دولت، مقاوم‌سازی، انجام اقدامات فضایی- کالبدی به‌عنوان اقدامات پیش‌گیرانه در نظرگرفته شدند و بر اساس آن پرسش‌نامه پژوهشگر ساخته‌ای را در میان فرماندهان نیروی انتظامی ویژه غرب تهران که در مجموع 120 نفر بوده توزیع کرده و به کمک جدول مورگان 93 نفر به‌عنوان حجم نمونه پژوهش در نظر گرفته شدند. در تحلیل توصیفی مفاهیم و نظریات موجود، به این نتیجه دست‌ یافتیم که 5 متغیر مورد بررسی به‌عنوان اقدامات پیش‌گیرانه ناجا در کاهش آسیب‌پذیری در مقابله با زلزله در سطح بالایی اثرگذار هستند و اقدامات پیش‌گیرانه می‌تواند با 99 درصد اطمینان در کاهش آسیب‌پذیری به‌هنگام زلزله مؤثر باشد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود با تقویت این اقدامات، سطح مدیریت بحران در ناجا در مواجهه با زلزله ارتقا یابد.