شاخص‌های پایداری خاکدانه تر و خشک در خاک‌های زیر پوشش پوسته‌های زیستی با غالبیت گلسنگ

Abstract

پوسته‌های زیستی با افزایش کربن آلی نقش مهمی در بهبود ساختمان خاک، تشکیل و پایداری خاکدانه دارند. پایداری خاکدانه تعیین کننده میزان مقاومت آن در برابر عوامل فرساینده خاک است. در این تحقیق، با توجه به شدت فرسایش خاک در دشت سجزی اصفهان، نقش پوسته‌های زیستی به عنوان کنترل کننده فرسایش خاک، در پایداری خاکدانه خشک و تر بررسی شده است. بدین منظور نمونه‌برداری از خاک زیر پوشش پوسته‌های زیستی با غالبیت گلسنگ و همچنین خاک نقاط فاقد پوسته‌های زیستی انجام یافت. خصوصیات فیزیک‌وشیمیایی خاک شامل اسیدیته، هدایت الکتریکی، سدیم قابل جذب، وزن مخصوص ظاهری، درصد اشباع خاک، بافت خاک، درصد کربن آلی، درصد ذرات خاک با قطر کمتر از 84/0 میلیمتر، میانگین وزنی قطر ذرات خاک و شاخص پایداری خاک در فرسایش بادی اندازه‌گیری شدند. طبقه‌بندی پارامترهای خاک‌های با تاثیر پوسته‌های زیستی و بدون اثر پوسته‌های زیستی به روش PCA[1] انجام گرفت. پس از تعیین نقش پوسته‌های زیستی در افزایش پایداری خاکدانه تر و خشک، اثر هریک از پارامترهای خاک در افزایش پایداری خاکدانه در خاک‌های زیر پوشش پوسته‌های زیستی بر اساس مدل رگرسیون چند متغیره خطی به روش گام به گام بررسی شدند. نتایج مدلسازی به روش گام به گام برای پایداری خاکدانه خشک با 5 عامل تاثیرگذار شامل اسیدیته، درصد کربن آلی، درصد رس، درصد ماسه و MWD[2] با میزان R square برابر با 68/0 تایید شد و مقدار R square برای مدلسازی پایداری خاکدانه تر با پارامترهای اسیدیته، 84/0>d و درصد آهک خاک، 667/0 محاسبه شد. پایداری خاکدانه در هر دو حالت خشک و تر متاثر از یگدیگر بوده و وابسته به میزان ماده آلی خاک است. [1] Principal component analysis[2] Mean weight diameter