اثر شوک گرمایی کوتاه مدت در ناحیه ریشه بر تبادلات گازی برگ بیدی

Abstract

تنشهای دمائی یکی از عوامل تنش زای متداول در گیاهان است. تبادلات گازی برگ جزء اولین فرآیندهایی است که در گیاهان، تحت تاثیر دما قرار می‌گیرد. به منظور بررسی اثر شوک دمایی کوتاه مدت بر رفتار روزنه ای و تبادلات گازی، آزمایشی در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام گرفت. بدین منظور ریشه گیاه قلب ارغوان تحت سه تیمار گرمایی (25، 35 و 45 درجه سانتی‌گراد) به مدت ده دقیقه قرار گرفت و رفتار روزنه‌ای و تبادلات گازی در زمانهای متفاوت بعد از اعمال تیمار بررسی گردید. در تیمار 35 درجه بلافاصله بعد از اعمال تیمار حداکثر عرض منفذ، هدایت روزنه‌ای و فتوسنتز مشاهده گردید. نتایج نشان داد با افزایش دما به 35 درجه میزان فتوسنتز 7% و مساحت روزنه 24% نسبت به شاهد افزایش یافت، ولی با افزایش دما به 45 درجه میزان تعرق 40 % و هدایت روزنه ای 14% کاهش نشان داد. همچنین 30 دقیقه بعد از اعمال تیمار دمایی 45 درجه سانتی‌گراد، میزان فتوسنتز 72% نسبت به زمان صفر کاهش نشان داد. به طور کلی نتایج نشان داد کنترل دمای ریشه نقشی اساسی در رفتار روزنه‌های هوایی، تبادلات گازی و فتوسنتز دارد.