ریختشناسی اروندرود از رود اساطیری رنگها ارنگ و ائورونت تا دجله و شطالعرب
(ندگان)پدیدآور
شاکری پور, جوادمرادخانی, صفیهصادقی تحصیلی, طاهرهنوع مدرک
Textعلمی پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
نام اروندرود در عرصة فرهنگ و تمدن ایرانزمین، دامنهای به وسعت تاریخی آن دارد. این رود در اساطیر ایران و در کتاب مقدّس اوستا به ریخت «رنگها»، «ارنگ» و «ائورونت» نمود مییابد. متون دینی و تاریخی مزدیسنا به فارسی میانه در سدههای آغازین اسلامی نام ارنگ و اروند را همان «دجله» میدانند. فردوسی در شاهنامه، در نبرد فریدون و ضحاک، اروندرود را به تازی «دجله» میخواند. دجله در سنگ نوشتة بیستون با نام «تیگره» نشان از پیشینة تاریخی آن در دوران باستان دارد. نام «شطالعرب» نیز در برخی متون تاریخی و ادبی برای اروندرود محل مناقشه است. این پژوهش به شیوة کتابخانهای و روش توصیفی ـ تحلیلی برای نخستین بار مهمترین نامهای اروندرود را با رویکرد ریختشناسی از دوران باستان تا روزگار معاصر در قالب روایات اساطیری، تاریخی و ادبی تبیین مینماید. بر اساس یافتهها، رود اساطیری رنگها و ارنگ در معنای تندوتیز همان اروندرود است که هرمزد خدای بزرگ در یک پیکرگردانی اساطیری آن را میآفریند و در اسطورة آفرینش و باران به آن جنبة قدسی و مینوی میبخشد. به نظر میرسد بیان این نامها در متون اوستایی، پهلوی و حماسههای ملی ایرانی، به نوعی پاسداشت و احیای نام کهن و باستانی اروندرود تلقی میشود.
کلید واژگان
رنگها و ارنگائورونت
اروندرود
دجله و تیگره
شطالعرب
شماره نشریه
65تاریخ نشر
2021-12-221400-10-01
ناشر
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوبسازمان پدید آورنده
دانش آموخته کارشناسی ارشد ادبیات پایداری دانشگاه لرستاناستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان
دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان
شاپا
2008-44202252-0899




