بررسی انعطاف‌پذیری ریختی شکل بدن ماهی کاراس (Carassius gibelio) به زیستگاه‌های آبی جاری و ساکن با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی

Abstract

این تحقیق با هدف بررسی انعطاف‌پذیری ریختی شکل بدن جمعیت­های ماهی کاراس(<em>Carassius</em><em>gibelio</em>)در سیستم­های آب ساکن و جاری با استفاده از روش ریخت­سنجی هندسی به اجرا درآمد. برای این ‌منظور تعداد 119 قطعه ماهی از رودخانه سفیدرود (30 عدد)، دریاچه آلاگل (37 عدد)، دریاچه پشت سد خداآفرین روی رودخانه ارس (21 عدد) و رودخانه ماشکیل (31 عدد) صید شدند. برای استخراج داده‌های شکل بدن در روش ریخت‌سنجی هندسی، از سمت چپ سطح جانبی نمونه‌ها عکس‌برداری و بر روی تصاویر دوبعدی در نرم افزار TpsDig2، تعداد 15 نقطه لندمارک تعریف شده، رقومی گردیدند. سپس داده‌های حاصل پس از آنالیز پروکراست، براساس روش­های چند متغیره تجزیه به مولفه_­های اصلی، تجزیه همبستگی کانونی، واریانس چند متغیره آنالیز خوشه‌ای مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج تفاوت معنی‌داری بین شکل ‌بدن جمعیت‌های مورد مطالعه نشان داد (001/0p<). براساس نتایج، جمعیت­های دریاچه­های آلاگل و سد خداآفرین دارای بدنی مرتفع‌تر و سر نسبتاً کوچک­تر و جمعیت­های رودخانه­های سفیدرود دارای بدن مرتفع‌تر ولی همانند جمعیت رودخانه ماشکیل دارای سر بزرگ‌تر بودند. همچنین تحلیل خوشه‌ای دو جمعیت دریاچه­های آلاگل و پشت سد خداآفرین را در یک شاخه و جمعیت‌های رودخانه­های سفیدرود و ماشکیل را در یک شاخه دیگر قرار داد که بیانگر جدایی جمعیت‌های آب جاری و جمعیت‌های آب ساکن دریاچه‌ای می‌باشد. نتایج نشان داد که شکل بدن در ماهی کاراس از الگوی کلی وابسته به نوع زیستگاه تبعیت می­کند.