بررسی روابط بین پارامترهای لیمنولوژیکی و شاخص‌های کیفیت آب در سد آزاد سنندج به منظور فعالیت‌های شیلاتی

Abstract

تعیین روابط بین عوامل زیستی و غیرزیستی و اثر آنها بر کیفیت آب و تغذیه­گرایی، اهمیت زیادی در مدیریت و بهره­وری بهینه از سدها دارد. لذا در مقاله حاضر، روابط فوق با تاکید بر نتایج آنالیز آماری یک و چند متغیره در سد آزاد سنندج مورد بررسی قرار گرفت. نمونه­برداری بصورت ماهانه و در 5 ایستگاه طی سال­های 1394 و 1395، صورت گرفت. کلیه پارامترهای محیطی (دمای آب، شفافیت، کدورت،pH، DO، DO%، BOD5 ، COD،‌ EC،‌ نیترات، فسفات، کلروفیل-آ) و میکروبی (کل میکروب، کل کلیفرم، کلیفرم مدفوعی و استرپتوکوک مدفوعی) با روش استاندارد آنالیز گردید. در آزمون رگراسیون خطی گام به گام، ضریب تاثیرسطح تروفیک، شاخص کلروفیل-آ و شفافیت بر شاخص تروفیک کل بیش از شاخص تروفیک مواد مغذی بدست ­آمد. طبق نتایج آزمون مولفه اصلی (PCA)، شاخص سطح تروفیک و غلظت کلروفیل-آ با جای­گیری در مولفه اول مهمترین عوامل تاثیر گذار بر کیفیت آب سد بودند. درحالی که شاخص کیفیت آب و پارامترهای آن (غلظت فسفر معدنی،‌ BOD5 و کلیفرم) با قرار گرفتن در مولفه دوم، در رتبه­های بعدی اهمیت جای داشتند. از بین پارامترهای محیطی موثر بر کیفیت آب، درصد اشباعیت اکسیژن محلول و پس از آن BOD5 در اولویت­های نخست قرار داشتند. بعنوان نتیجه­گیری می توان گفت، طبق مقادیر شاخص سطح تروفیک، این سد برای پرورش ماهیان مقاوم (کپورماهیان) مناسب است. بعبارتی، اگرچه براساس شاخص WQI، دریاچه سد آزاد برای پرورش آزاد ماهیان مناسب بوده است، اما از دیدگاه شاخص تغذیه­گرایی، شرایط چندان مطلوب نمی­باشد.