تأثیر گونۀ کهور بومی Prosopis cineraria (L.) Druce و غیربومی Prosopis juliflora (SW.) DC بر برخی از خصوصیات شیمیایی خاک

Abstract

هدف این تحقیق، بررسی اثرهای دو گونۀ کهور ایرانی <em>Prosopis cineraria </em>(L.) Druce و کهور پاکستانی <em>P. juliflora</em> (SW.) DCبر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک و مقایسۀ آنها با فضای باز در جنگل‌های آمیختۀ جنوب ایران است. پس از انتخاب 15 درخت از کهور ایرانی و کهور پاکستانی در جنگل‌های آمیختۀ شهرستان سیریک، استان هرمزگان، در بهار 1397، یک نمونۀ ترکیبی خاک از چهار جهت (عمق 10 سانتی‌متری) از زیر تاج هر درخت (15 نمونه) و فضای باز (15 نمونه) به‌صورت کاملاً تصادفی برداشت شد و برای تعیین اسیدیته، درصد رطوبت، مادۀ آلی، هدایت الکتریکی، کلسیم، سدیم، منیزیم و پتاسیم تبادلی به آزمایشگاه انتقال یافت. نتایج نشان داد که همۀ خصوصیات خاک (به‌جز اسیدیته) در زیر تاج درختان به‌طور معنی‌داری بیشتر از فضای باز است. در زیر تاج کهور ایرانی، منیزیم، مادۀ آلی و رطوبت اشباع با مقادیر 23/72 میلی‌گرم در لیتر، 32/1 و 00/15 درصد بیشترین مقدار را داشتند. پتاسیم، سدیم و کلسیم در زیر تاج کهور غیربومی با مقادیر 7/239، 93/174 و 75/206 میلی‌گرم در لیتر بیشترین مقدار را داشت. هدایت الکتریکی (33/2 دسی‌زیمنس بر متر) و اسیدیته (10/7) در زیر تاج کهور غیربومی به‌ترتیب افزایش و کاهش معنی‌داری نسبت به فضای باز داشت. بر طبق نتایج می‌توان گفت که دو گونۀ بومی و غیربومی کهور بر خصوصیات شیمیایی خاک اثرهای مثبتی (به‌جز اسیدیته و شوری) دارند. با توجه به تأثیر چشمگیرتر کهور ایرانی بر خصوصیات کلیدی رطوبت و مادۀ آلی و افزایش هدایت الکتریکی در زیرکهور پاکستانی در اکوسیستم حساس و شکننده جنوب کشور، جنگلکاری در اراضی جنگلی با گونۀ بومی بر گونۀ غیربومی برتری دارد.