پاسخ مشخصه‌های شیمیایی خاک و لاشبرگ به شبیه‌سازی ته‌نشست نیتروژن در تودۀ دست‌کاشت بلندمازو (Quercus castaneifolia C. A. Mey)

Abstract

الگوهای توزیع نیتروژن در جهان در حال تغییر است و امروزه به یک معظل جدی زیست‌‌محیطی تبدیل شده است. هدف از این تحقیق پاسخ مشخصه‌های شیمیایی خاک و لاشبرگ به شبیه‌سازی ته‌نشست نیتروژن در توده دست‌کاشت بلند مازو در سری افراتخت جنگل‌های چوب و کاغذ مازندران واقع در شهرستان ساری بود. در این پژوهش چهار تیمار در سه تکرار به‌طور تصادفی در 12 قطعه‌نمونه 20×10 مترمربعی در عرصه مورد پژوهش پیاده شد. تیمارهای شبیه‌سازی ته-نشست نیتروژن شامل، صفر (شاهد)، (50، کم)، ( 100، متوسط) و (150، زیاد) کیلوگرم محلول نیترات آمونیوم در هکتار در سال بود که به‌صورت ماهیانه در عرصه اضافه شد. نمونه‌برداری از خاک و لاشبرگ در چهار فصل انجام شد. در انتهای دوره شبیه‌سازی، افزایش در مقدار نیتروژن، فسفر و پتاسیم در تیمار زیاد (01/0>P) ته‌نشست نیتروژن در لایه لاشبرگ مشاهده شد. همچنین این روند افزایشی در رابطه با کربن موجود در لایه لاشبرگ در پایان دوره شبیه‌سازی در سطوح 100 و 150 کیلوگرم نیتروژن نیز دیده شد. در پایان دوره شبیه‌سازی، کمترین مقدار pH خاک، مربوط به تیمار زیاد و بیشترین مقدار آن در تیمار شاهد بود. در رابطه با پتاسیم و فسفر تیمار شاهد به‌ترتیب با 290±5 و 1/0±15 (میلی‌گرم بر کیلوگرم) دارای بیشترین و تیمار سطوح زیاد نیتروژن 4±221 و 1/0±1/8 (میلی‌گرم بر کیلوگرم) دارای کمترین مقدار بودند. نتایج حاصل از این پژوهش را می‌توان چنین تفسیر کرد که وقتی مقدار نیتروژن در خاک افزایش یابد نرخ تجزیه و فعالیت میکروبی خاک را کاهش داده و موجب تغییر ترکیب شیمیایی لاشبرگ و خاک می‌شود.