تأثیر تیمارهای مختلف بر جوانه‏ زنی بذر گونة سنجد تلخ (Hippophae rhamnoides L.) در آزمایشگاه

Abstract

این پژوهش برای اولین بار در ایران به ‌منظور معرفی درختچة پیش ‌آهنگ جنگلی و دارویی سنجد تلخ و تعیین تأثیر تیمارهای مختلف بر جوانه ‏زنی بذور این گونه در آزمایشگاه انجام پذیرفت. برای این منظور بذور مبدأ قزوین پس از ضدعفونی و تیمارهای مختلف شامل: 1- شاهد 2- سرمادهی 3- یخ‌آب 4- آب داغ 5- آب‌آهک و 6- جیبرلین در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار 25 بذری در پتری‌دیش کشت شدند و در ژرمیناتور قرار گرفتند. در پایان دوره، شاخص‌های درصد جوانه‏زنی، میانگین طول ساقه‌چه، میانگین طول ریشه ‌چه، ضریب آلومتری، تعداد ساقه‌ چه، تعداد ریشه‌ چه، میانگین زمان جوانه‏ زنی، سرعت جوانه‏ زنی، شاخص بنیة بذر و قدرت (انرژی) جوانه ‌زنی محاسبه شد. میانگین درصد جوانه‏زنی تیمارهای شاهد، سرمادهی، یخ‌آب، آب داغ، آب‌آهک و جیبرلین به‌ترتیب 33، 12، 41، 4، 9 و 32 درصد به‌دست آمد. نتایج تجزیة واریانس یکطرفه نشان داد که بیشترین درصد جوانه‏ زنی، تعداد ساقه‌ چه، تعداد ریشه‌ چه و شاخص بنیة بذر در تیمار یخ‌آب است. در تیمار جیبرلین بیشترین مقدار صفات میانگین طول ساقه‏ چه، میانگین طول ریشه‌ چه و سرعت جوانه ‏زنی و کمترین میانگین زمان جوانه ‌زنی دیده شد. ضریب آلومتری در تیمار سرمادهی بیشترین مقدار، و انرژی جوانه‏ زنی در تیمار شاهد بیشترین مقدار را نشان داد. به جز میانگین زمان جوانه ‌زنی، کمترین مقدار صفات مورد بررسی در تیمار آب داغ رخ داد. با توجه به ارزش‌های گوناگون این درختچه نظیر مقاومت به خشکی، تثبیت‌کنندگی ازت و خاصیت دارویی کم‌نظیر آن تحقیق بیشتر توصیه می ‌شود.