تعیین مهم‌ترین عوامل فیزیوگرافی تأثیرگذار بر پراکنش گونۀ ارغوان افغانی (Cercis griffithii) به منظور معرفی مدل پراکنش مکانی

Abstract

اعمال مدیریت صحیح و کارامد جنگل‌ها مستلزم داشتن اطلاعات کافی از عوامل محیطی و حد تأثیر آنها بر پوشش گیاهی است. هدف تحقیق حاضر، تعیین مهم‌ترین عوامل فیزیوگرافی (شیب، جهت دامنه، ارتفاع از سطح دریا و آبراهه‌ها) تأثیرگذار در پراکنش گونه ارغوان جهت تهیۀ نقشۀ گسترۀ پراکنش ارغوان و مدلسازی پراکنش مکانی این گونه است. به این منظور نقشه‌های طبقات شیب، طبقات جهت، طبقات ارتفاعی و نقشه فاصله از آبراهه با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی رقومی منطقۀ مورد پژوهش با مقیاس 25000/1 تهیه شد. برای بررسی تأثیرات هر متغیر در پراکنش این گونه و مدلسازی نقشۀ پراکنش، از روش آماری رگرسیون لجستیک استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای ارتفاع از سطح دریا و فاصله از آبراهه‌ها با پراکنش گونۀ ارغوان ارتباط معنی‌داری دارند. ارتفاع از سطح دریا مهم‌ترین عامل پراکنش گونۀ ارغوان در منطقۀ مورد پژوهش تشخیص داده شد. نتایج بیانگر بیشترین حضور گونۀ ارغوان در ارتفاعات پایین‌تر از 1104 متر از سطح دریا و در فواصل کمتر از 100 متر از آبراهه‌ها است. مدل‌سازی بر اساس دو متغیری که ارتباط معنی‌داری با پراکنش گونۀ مورد پژوهش داشتند و ضرایب به‌دست‌آمده از روش رگرسیون لجستیک، انجام گرفت. نتایج اعتبارسنجی مدل با Nagelkerke R Square حدود 566/0 و ضریب منحنی راک 871/0 نشان از دقت، برازش و اعتبار خوب مدل به‌دست‌آمده داشت.