کارایی روش رگرسیون‌کریجینگ در تهیۀ نقشۀ توان تولید رویشگاه راش در جنگل پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس

Abstract

تهیۀ نقشۀ توان تولید جنگل که توانایی رویشگاه را در ایفای نقش‌هایی همانند تولید چوب و ترسیب کربن نشان می‌دهد، امری اجتناب‌ناپذیر در مدیریت و بهره‌برداری پایدار اکوسیستم جنگلی است. وسعت فراوان جنگل‌های شمال کشور و کوهستانی بودن آنها، سبب شده است که یافتن روش مناسب برای تهیۀ نقشۀ ویژگی‌های کمّی جنگل ضروری باشد. از طرفی اهمیت تجاری و زیست‌محیطی جنگل‌های خزری و به‌خصوص گونۀ راش که از اقتصادی‌ترین و فراوان‌ترین گونه‌های پهن‌برگ در این جنگل‌هاست، سبب می‌شود که همواره تهیۀ اطلاعات کمی و کیفی دقیق از آنها و بررسی تغییرات مربوط بهآنها ضروری باشد. تحقیق حاضر در زمینۀ ارزیابی کارایی روش رگرسیون‌کریجینگ در تهیۀ نقشۀ توان تولید رویشگاه راش در جنگل آمیخته و ناهمسال راش دانشگاه تربیت مدرس انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات لازم، 12۳ قطعه نمونۀ دایره‌ای به مساحت 1000 متر مربع در توده‌هایی که گونۀ راش وضعیت چیره یا چیره‌نما داشت، به روش آماربرداری منظم تصادفی در شبکه‌ای به ابعاد 100 × 100 متر پیاده شد. پس از محاسبۀ شاخص توان تولید رویشگاه راش در محل هر یک از قطعات نمونه و استخراج متغیرهای اولیه و ثانویه، کارایی دو رویکرد مدلسازی رگرسیون خطی چندگانه و جنگل تصادفی به‌عنوان مدل‌های مبنا در روش رگرسیون کریجینگ در تهیۀ نقشۀ توان تولید رویشگاه راش ارزیابی شد. نتایج اعتبارسنجی متقابل با توجه بهمقدار میانگین خطای نسبی و مقدار مجذور میانگین مربعات خطای نسبی نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی عملکرد بسیار بهتری از روش رگرسیون‌کریجینگ با مدل مبنای رگرسیون خطی و روش کریجینگ داشت، به‌طوری که مجذور میانگین مربعات خطا را در حدود 70 درصد کاهش داد. از این‌رو روش رگرسیون‌کریجینگ با مدل مبنای جنگل تصادفی توانست با دقت بیشتری نقشۀ توان تولید رویشگاه راش را تهیه کند.