ویژگی‌های رویشی نهال‌های بذری حاصل از درختان برتر گونه پده (Populus euphratica ) در ایستگاه تحقیقات البرز کرج

Abstract

گونه پده به‌دلیل سازگاری در شرایط اکولوژیکی مختلف و دگرگشن بودن می‌تواند نهال‌های بذری با تنوع ژنتیکی بالا تولید کند که در فرآیندهای انتخاب درختان برتر، دورگ گیری‌های بین و درون گونه‌ای و در نهایت تکثیر ژنوتیپ‌های مطلوب به لحاظ کمی و کیفی نقش مهمی داشته باشد. این بررسی با هدف تولید نهال‌های بذری حاصل درختان برتر گونه پده و ارزیابی ویژگی‌های رویشی آنها در بین و میان درختان جوامع طبیعی و در مرحله بعد انتخاب ژنوتیپ‌هایی که رشد مطلوبی در سالهای اولیه رویش داشته باشند انجام گردید. تعداد 29 درخت مادری از 13 رویشگاه مختلف کشور انتخاب و از بذر آنها تولید نهال گردید. تعداد 1510 اصله نهال‌های بذری در ایستگاه تحقیقات البرز کرج وابسته به موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور کاشته شده و ویژگی‌های رویشی آنها به‌مدت سه سال (1392-1390) مورد بررسی قرار گرفتند. ویژگی‌های کمی شامل درصد زنده‌مانی، قطر در ارتفاع 30 سانتی‌متری بالای زمین، ارتفاع و ویژگی‌های کیفی شامل تعداد شاخه، زاویه شاخه با تنه اصلی و شکل ساقه ثبت گردید. نتایج نشان داد که ژنوتیپ-های بذری درختان رویشگاه‌های مختلف پده به لحاظ صفات رویشی کمی و کیفی دارای اختلاف معنی‌داری بوده‌اند. در پایان سال سوم بعد از کاشت، میانگین رشد قطری ژنوتیپ‌های بذری درختان رویشگاه‌های کرمان، خجیر و نیز رشد ارتفاعی ژنوتیپ‌های با مبداء کرمان، خجیر، اهواز و زابل از بیشترین رشد نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها برخوردار بودند. در نهایت تعدادی از ژنوتیپ‌ها که از رشد کمی و کیفی مناسبی برخوردار بودند، انتخاب تا در مرحله بعدی تحقیقات اصلاحی مورد استفاده قرار گیرند.