تأثیر اکوتوریسم بر ساختار پوشش گیاهی و تنوع زیستی در پارک جنگلی نور

Abstract

توریسم در اراضی طبیعی می‌تواند موجب تغییرات در تنوع و تراکم گونه‌های گیاهی، ساختار توده و سلامت گیاهان شود. تحقیق حاضر به تأثیرات توریسم بر ساختار پوشش گیاهی و تنوع گونه‌ای، در پارک جنگلی نور پرداخته است. برای این تحقیق، منطقه به سه زون تقسیم شد: 1. با فشار زیاد توریسم؛ 2. با فشار متوسط توریسم؛ 3. بدون فشار توریسم. سپس نمونه‌برداری با برداشت 20 قطعه نمونۀ 20×20 متری با پراکنش تصادفی- سیستماتیک در هریک از زون‌ها انجام گرفت (در مجموع 60 قطعه). در هر قطعه نمونه، گونه‌های چوبی، علفی و زادآوری و ویژگی‌های کمی و کیفی گونه‌های جنگلی اندازه‌گیری شد. سپس شاخص‌های تنوع، غنای گونه‌ای و یکنواختی محاسبه و تنوع و ویژگی‌های ساختاری درختان در زون‌های مختلف مقایسه شد. براساس نتایج، با افزایش فشار توریسم در تنوع گونه‌های چوبی تفاوت معنی‌داری ایجاد نشد، ولی تنوع گونه‌ای زیراشکوب افزایش داشت. با وجود این، تراکم گیاهان در هر دو اشکوب چوبی و اشکوب کف جنگل کاهش چشمگیری داشت. کمترین زادآوری در زون با فشار زیاد گردشگر و بیشترین آن در زون با فشار متوسط به‌دست آمد. درختان زون بدون فشار توریسم، میانگین ارتفاع و تاج‌پوشش بیشتری از زون با فشار زیاد توریسم داشتند. همچنین بیشترین خشکه‌دار، بیشترین نسبت درختان سرشکسته به کل درختان و بیشترین درختان بیمار و آسیب‌دیده در زون با فشار زیاد وجود داشت. در این زون توسکا قشلاقی، سفیدپلت و انجیلی کمترین شادابی را داشتند.