بررسی جوانه‌زنی و رشد نهال‌های پستۀ وحشی (Pistacia atlantica Desf.)

Abstract

گونه پستۀ وحشی (<em>Pistacia atlantica </em>Desf<em>.</em>) از خانوادۀ Anacardiaceae از درختان مقاوم به خشکی و سرماست. به‌دلیل خواب ناشی از فرایندهای فیزیولوژیکی و پوشش سخت و روغنی بذر، تکثیر و تولید نهال‌های این گونه، با موانع عمده‌ای روبه‌روست. در این بررسی، تأثیر تیمارهای بستر کاشت، تاریخ کاشت و پیش‌تیمارهای مختلف بر بذرهای پستۀ وحشی در نهالستان ائل‌گلی تبریز بررسی شد. برای اجرای آزمایش از طرح فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار و سه تیمار شامل بستر کاشت در سه سطح، تاریخ کاشت در دو سطح و پیش‌تیمار در چهار سطح استفاده شد. در طول فصل رویش، صفات قطر یقه و ارتفاع نهال به‌صورت ماهانه اندازه‌گیری شد. همچنین میانگین جوانه‌زنی روزانه، درصد و سرعت جوانه‌زنی بذور نیز محاسبه شد. در پایان فصل رویش، زی‌توده ریشه و بیوماس اندام هوایی اندازه‌گیری شد. استفاده از اسید جیبرلیک به‌عنوان پیش‌تیمار، درصد جوانه‌زنی بذرها را افزایش داد. افزون‌بر آن،‌ بهترین صفات رویشی بذرها متعلق به بستر 1 (مخلوط خاک زراعی، کود و ماسه با نسبت‌های 2،1،1) و پیش‌تیمار 3 (ترکیب سرما، خراش‌دهی و اسید جیبرلیک) بود که برای بهبود رشد و عملکرد تولید نهال پستۀ وحشی در نهالستان ائل‌گلی تبریز پیشنهاد می‌شود.