تأثیر جهت جغرافیایی بر مشخصه‌های رویشی و تغییرات جمعیتی پروانه جوانه‌خوار بلوط Tortrix viridana L. (Lep.: Tortricidae) در جنگل‌های منطقۀ قبرحسین-پیرانشهر

Abstract

جوانه‌خوار بلوط .<em>Tortrix viridana</em> L با تغذیه از برگ و جوانه‌های گونه‌های مختلف درختان بلوط زاگرس خسارت زیادی را به این جنگل‌ها وارد می‌سازد. این تحقیق در سال 93 به‌منظور بررسی تأثیر جهت جغرافیایی بر خصوصیات کمّی تودة درختی بلوط و همچنین بر تغییرات جمعیتی جوانه‌خوار در منطقه قبرحسین (پیرانشهر) واقع در جنگل‌های بلوط استان آذربایجان ‌غربی انجام شد. در هر یک از جهات اصلی جغرافیایی با استفاده از روش ترانسکت 30 بلوط دارمازو <em>Quercus infectoria</em> G. Olivier و 30 درخت از بلوط وی‌ول <em>Q. libani </em>G. Olivier اندازه‌گیری شده و لاروهای سن آخر آفت شمارش و مشخصات کمی درختان میزبان نیز اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان دادند بیشترین قطر تاج درختان در جهت شرقی و کمترین مقدار آن نیز مربوط به جهت شمالی و جنوبی به ثبت رسید. بیشترین و کمترین قطر برابرسینه نیز به‌ترتیب در جهت‌های جنوبی و شمالی بود. همچنین نتایج نشان داد اختلاف معنی‌داری (05/0=α) بین تراکم لاروهای جوانه‌خوار بلوط روی درختان دارمازو و وی‌ول وجود داشته است. بین میانگین مقدار لارو جوانه‌خوار بلوط در جهت‌های مختلف جغرافیایی نیز اختلاف معنی‌داری مشاهده شد و آزمون توکی (HSD) نشان داد برای هر دو گونة دارمازو و وی‌ول بیشترین و کمترین تعداد لارو به‌ترتیب در جهت جغرافیایی شرقی و غربی و بیشترین تجمع لاروی آفت نیز روی جهت شرقی تاج درخت بود. نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهندۀ این امر است که جهت‌گیری‌های پراکنش لاروهای جوانه‌خوار بلوط می‌تواند تحت تأثیر جهت وزش باد قرار بگیرد.