بهبود صفات جوانه‌زنی در بذور کاج جنگلی (Pinus sylvestris)، کاج سیاه (P. nigra) و کاج بروسیا (P. brutia) با استفاده از پیش‌تیمار پلی‌اتیلن گلیکول

Abstract

جوانه‌زنی و استقرار مطلوب بذر از مهم‌ترین مسائل در تیمارهای پیش از کاشت است. اسموپرایمینگ بذر به‌عنوان یک تیمار پیش‌رویشی برای افزایش صفات جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه به‌ویژه در شرایط نامطلوب مطرح است. در این تحقیق، اثر اسموپرایمینگ بر صفات جوانه‌زنی (درصد جوانه‌زنی، میانگین حداکثر جوانه‌زنی روزانه، سرعت جوانه‌زنی، میانگین زمان جوانه‌زنی، ارزش جوانه‌زنی) بذور کاج جنگلی، کاج سیاه و کاج بروسیا در شرایط کنترل به‌منظور تعیین بهترین تیمار بررسی شد. آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام گرفت که فاکتورهای اصلی شامل زمان (صفر، 1، 2 و 3 روز) و پتانسیل اسمزی (8/0، 2/1 و 5/1 مگاپاسکال) با استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول 6000 بودند. نتایج تحقیق نشان داد که بین تیمارهای اعمال‌شده و صفات جوانه‌زنی در هر سه گونه تفاوت معناداری وجود دارد و کلیه صفات بررسی‌شده تحت تأثیر اسموپرایمینگ بهبود می‌یابند. بیشترین فاکتورهای جوانه‌زنی به‌ترتیب برای کاج جنگلی و کاج سیاه با تیمار یک روز نگهداری و غلظت 8/0، مگاپاسکال (پلی‌اتیلن گلیکول 6000) و برای کاج بروسیا با محلول 2/1 مگاپاسکال و دو روز نگهداری در مقایسه با شاهد ثبت ‌شد؛ بنابراین می‌توان گفت که برای افزایش تولید کمی و کیفی نهال این گونه‌ها در نهالستان باید تیمارهای قبل از کاشت بیشتر لحاظ شوند.