تاثیر کاربرد پوشش خاک اره بر مقدار رواناب مسیرهای چوبکشی (مطالعه موردی: جنگل خیرود)

Abstract

عبور ماشین‌آلات در جنگل، باعث تراکم و فشردگی و کاهش تخلخل و ظرفیت نفوذ خاک جنگل و به تبع آن افزایش متوسط حجم رواناب سطحی می‌شود. با توجه به نتایج مطالعات قبل درباره تاثیر مالچ‌ها روی کاهش رواناب در شرایط آزمایشگاهی، هدف از این تحقیق تعیین و مقایسه میزان رواناب تولیده شده در پلات‌های مسیر چوبکشی بدون تیمار، تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) و مسیر چوبکشی با تیمار مالچ خاک‌اره، تحت شرایط طبیعی در بخش نمخانه جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود است تا راهکارهای مفیدی برای کاهش اثرات بهره‌برداری به منظور حفظ کارکرد حفاظت از آب جنگل و کاهش رواناب به‌کار رود. برای این مطالعه در پلات‌های 6 متر مربعی و در قالب سه تکرار بر اساس بارندگی-های طبیعی نمونه‌های رواناب که توسط لوله‌های موجود در قسمت خروجی پلات به ظروف جمع‌آوری هدایت می‌شد، جمع‌آوری و اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار رواناب در تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) و مسیر چوبکشی بدون تیمار و مسیر با تیمار مالچ خاک‌اره به‌ترتیب 40/0 و 44/1 و 71/0 میلی‌متر بود که بیشترین مقدار رواناب در تیمار مسیر چوبکشی بدون تیمار و کمترین آن در تیمار جنگل دست‌نخورده (شاهد جنگل) مشاهده شد. همچنین با استفاده از مالچ خاک‌اره مقدار رواناب تولید شده 49 درصد کاهش پیدا کرد، در حالی‌که مقدار رواناب تولیدی قبل از کاربرد مالچ در مسیرهای چوبکشی نسبت به جنگل دست نخورده 72 درصد بود. همچنین رواناب تولید شده در تیمار شاهد مسیر چوبکشی 51 درصد بیشتر از تیمار مالچ خاک‌اره است.