بررسی اثر تاج پوشش درختان بر مقدار تولید و کیفیت پوشش مرتعی زیراشکوب در منطقۀ زاگرس مرکزی

Abstract

جنگل‌های غرب ایران، از غنی‌ترین منابع بیولوژیکی ایران به‌شمار می‌روند و مراتع زیر‌اشکوب این جنگل‌ها که تأمین‌کنندۀ قسمت اعظم علوفۀ مورد نیاز دام‌های عشایر و روستاییان است، این مناطق را به بزرگ‌ترین کانون دامداری ایران تبدیل کرده است. بنابراین تحقیق در مورد این جنگل‌ها و پوشش گیاهی زیراشکوب آنها بسیار ضروری به‌نظر می‌رسد. در این تحقیق، تأثیر پوشش درختی بر تولید و کیفیت پوشش گیاهی زیراشکوب، در منطقۀ ذخیره‌گاه پشندگان ارزیابی شده است. عامل تولید در سه سطح سایۀ کامل (تصویر تاج)، سایه- آفتاب (سایه‌انداز) و آفتاب (باز) و عامل کیفیت در دو سطح زیراشکوب و ناحیۀ بدون تاج پوشش درخت، مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به پر تعداد بودن گونه‌های درختی بلوط ایرانی و کیکم در منطقه، نمونه‌برداری در زیر‌اشکوب این درختان صورت گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که تأثیر تاج‌پوشش درختی بر تولید و کیفیت پوشش مرتعی زیر‌اشکوب معنی‌دار است، به‌این ترتیب که تولید پوشش مرتعی خوشخوراک (کلاس 1و2) در زیراشکوب درختان کاهش پیدا کرد، ولی کیفیت علوفۀ‌ خوشخوراک بررسی‌شده در این ناحیه افزایش یافت. به عبارت دیگر تأثیر پوشش تاجی اشکوب درختی بر تولید مرتعی زیراشکوب منفی و در مقابل بر کیفیت علوفه مثبت بوده است.