تأثیر طول دورۀ سرمادهی بر جوانه‌زنی بذر کاج چلغوزه (Pinus gerardiana Wall.)

Abstract

آزمایش سازگاری گونه‌های درختی و درختچه‌ای سوزنی‌برگ در ایران، اهمیت خاصی دارد. به‌همین دلیل مطالعۀ ویژگی‌های فیزیولوژیکی بذر این گونه‌ها به‌منظور تولید نهال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به‌دلیل شباهت ویژگی‌های اکولوژیکی رویشگاه طبیعی کاج چلغوزه با ارتفاعات شرقی ایران، پژوهش حاضر در مورد این گونه انجام شد. با توجه به اینکه بذرهای کاج چلغوزه (<em>Pinus gerardiana</em>) مانند بیشتر سوزنی‌برگان به عاملی برای برطرف کردن خواب فیزیولوژیکی احتیاج دارند، این آزمایش به‌منظور تعیین بهترین دوره زمانی سرمادهی و تأثیر آن بر افزایش درصد جوانه‌زنی به اجرا در آمد. تیمارها شامل 22 دورۀ سرمادهی مختلف از 10 تا 32 روز بود. آزمایش در قالب بلوک کامل تصادفی در 4 تکرار و هر تکرار با 30 بذر انجام گرفت. زمان اتمام دورۀ سرمادهی همۀ تیمارها با یکدیگر مصادف بود. سپس صفات درصد بذرهای پوسیده، درصد جوانه‌زنی بذر و طول ریشه‌چه‌ها محاسبه و تجزیه و تحلیل آماری داده‌های به‌دست آمده، اجرا شد. نتایج نشان داد که نگهداری بذرهای مرطوب در دمای 4 درجۀ سانتی‌گراد به‌مدت 33 روز، جوانه‌زنی را 38 درصد افزایش داد، در حالی که سرمادهی کمتر از 16 روز سبب جوانه‌زنی نشد. در مجموع بهترین مدت سرمادهی برای بذر این گونه 30-23 روز قبل از کاشت تعیین شد.