پیش‌بینی پراکنش جغرافیایی گونۀ Juniperus excelsa M.Bieb. با استفاده از داده‌های اقلیمی در شرایط حاضر و آینده در استان سمنان

Abstract

اقلیم تعیین‌کنندۀ نوع خاک، پوشش‌‌گیاهی و جانوری هر منطقه است و در مقیاس وسیع موجب تنوع در زیست‌بوم‌ها و ترکیب گونه‌ای می‌شود. در مطالعۀ حاضر، پراکنش گونۀ <em>Juniperus excelsa</em> در شرایط حال حاضر و آینده تحت اثر تغییر اقلیم (سال‌های 2050 و 2070) تحت دو سناریوی RCP2.6 و RCP8.5 با سری دادة مدل گردش عمومی HadGEM2_ES با استفاده از مدل توزیع گونه‌ای MaxEnt و 22 متغیر اقلیمی و توپوگرافی، در 160 سایت نمونه‌برداری استان سمنان، بررسی شده است. نتایج حاکی از آن است که پس از متغیر ارتفاع از سطح دریا، بارش سردترین فصل سال و درجۀ حرارت متوسط سالانه، مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر پراکنش گونه است. همچنین نتایج نشان داد که با ادامۀ روند کنونی گرمایش جهانی، سطح رویشگاه گونه نسبت به شرایط حاضر تحت سناریوی خوش‌بینانه RCP2.6 تا سال 2070، در طبقۀ رویشگاه متوسط 4/82 درصد افزایش، در طبقات رویشگاه خوب و بسیار خوب به‌ترتیب، 3/31 و 3/67 درصد کاهش خواهد یافت و تحت سناریوی بدبینانه RCP8.5 در طبقات رویشگاه متوسط، خوب و بسیار خوب به‌ترتیب 5/76، 98 و 100 درصد با کاهش سطح مواجه خواهد شد. نتایج نشان داد که مدل‌هایی مانند MaxEnt با دقت قابل قبولی، کارایی لازم را برآورد پراکنش گونه دارند و متخصصان می‌توانند از آنها برای ارائۀ راهکارهای حفاظتی استفاده کنند.